030-2299800
Keuze voor regulier of speciaal onderwijs hangt vooral af van leraar

Of een zorgleerling in het basisonderwijs wordt verwezen naar een speciale school hangt vooral af van zijn leerkracht, zo blijkt uit het recente promotie-onderzoek van orthopedagoog Inge Zweers (30). ‘Als het niet lukt in het reguliere onderwijs, dan ligt dat zeker niet altijd alleen aan het kind.’

Door onze redacteur Julie Wevers
 

  Inge Zweers mei18
 

 Inge Zweers 

Tussen 2012 en 2015 volgde orthopedagoog Inge Zweers zestig kinderen die vast dreigden te lopen op een reguliere basisschool vanwege onder andere gedragsproblemen, autisme, ADHD, angstklachten of een depressie. Zeventien van hen werden verwezen naar het speciaal onderwijs, drieënveertig konden met extra ondersteuning op hun reguliere school blijven.  

Het verschil is opmerkelijk want volgens Zweers - die op
18 mei promoveerde aan de Universiteit Utrecht - was de ‘zorgvraag’ van de leerlingen even zwaar. Ze voldeden bijvoorbeeld allemaal aan de toenmalige criteria voor zogeheten cluster 4-scholen voor kinderen met gedrags- en psychiatrische problemen. ‘Als het niet lukt in het reguliere onderwijs, dan ligt dat dus zeker niet altijd alleen aan het kind’, zegt Zweers.
 

Waarom werd een deel van de leerlingen verwezen naar het speciaal onderwijs en een ander deel niet?

‘Dat lag vooral aan de leraar. Leraren die besloten om hun leerling binnenboord te houden in het reguliere onderwijs bleken opvallend genoeg iets minder vertrouwen te hebben in hun eigen functioneren in de klas dan de leraren die hun leerling verwezen naar het speciaal onderwijs. Ook stonden ze veel positiever ten opzichte van passend onderwijs en waren ze geneigd om kinderen zo lang mogelijk in het reguliere onderwijs te houden. Mogelijk waren zij minder goed in staat om te zeggen: ‘Dit gaat mij boven de pet, ik kan deze leerling niet bieden wat hij nodig heeft.’
 

De keuze voor regulier of speciaal onderwijs is dus geheel willekeurig? 

‘Nee die conclusie wil ik zeker niet trekken. Wat een leerkracht in de klas ervaart is wat mij betreft  óók een legitieme afweging. Basisschoolleraren moeten elke dag zien te dealen met grote klassen terwijl zij niet de hulp krijgen die ze nodig hebben. Ook hebben ze te maken met leerlingen met zeer uiteenlopende problemen. Voor wat gedragsproblemen betreft gaven de leerkrachten in mijn onderzoek duidelijk aan dat zij hierover onvoldoende kennis in huis hebben. Ik kan mij voorstellen dat dit ook geldt voor andere specifieke problemen. Het is daarom belangrijk dat bij de beslissing om al dan niet door te verwijzen naar het speciaal onderwijs óók wordt gekeken naar het vermogen van de leraar en naar de middelen die een school tot haar beschikking heeft om met een probleem om te gaan.’ 
 

U heeft de leerlingen anderhalf jaar gevolgd. Hoe verging het de zorgleerlingen in het speciaal onderwijs in vergelijking met de zorgleerlingen die met extra ondersteuning in het reguliere onderwijs bleven? 

‘De leerlingen in het speciaal onderwijsprofiteerden meer van de extra ondersteuning dan de leerlingen in het reguliere onderwijs. Hun leerresultaten waren iets beter en ook op sociaal-emotioneel gebied hadden deze kinderen een kleine voorsprong. Voor de plaatsingskeuze was er nog helemaal geen verschil te zien tussen de twee groepen voor wat betreft het schoolse functioneren.’ 
 

Dus speciaal onderwijs is voor deze doelgroep beter dan regulier onderwijs?

‘Mijn onderzoek is niet representatief voor heel Nederland, dus of de resultaten voor álle speciale scholen gelden kan ik niet zeggen. Ik beweer dan ook ook niet dat alle kinderen met gedragsproblemen beter af zijn in het speciaal onderwijs. Wel zet ik vraagtekens bij het huidige beleid om zoveel mogelijk kinderen in het reguliere onderwijs te houden, zonder dat leraren daarvoor voldoende worden toegerust. Leerkrachten zitten hierdoor in een lastige positie; als er in de klas iets aan de hand is met een individuele leerling dan moeten ze vaak wel kiezen voor de groep, ze hebben op dit moment gewoon geen keus.’

button test 2

 

Om de website goed te laten functioneren en te verbeteren gebruiken wij cookies. Als u de website verder gebruikt dan gaat u hiermee akkoord. Zie onze privacyverklaring, die ook geldt als u lid wordt of zich aanmeldt voor nieuwsbrieven.