Lidmaatschap AutismeFonds Info&advies Aanmelden zoek&vind 030-2299800
Een passende school vinden

Afwegingen voor ouders

“Onze  dochter ging naar een gewone basisschool met extra begeleiding van onderwijsassistentes.”

“Bij de keuze voor de middelbare school zijn cito en IQ vaak leidend, maar deze dingen zeggen bij kinderen met autisme niet zoveel omdat zij vaak een disharmonisch intelligentieprofiel hebben.” 

“Durf te vragen naar ondersteuningsregelingen op school.”

Welke school passend  is, hangt vooral af van het functioneren en de intelligentie van je kind. Hieronder een aantal afwegingen bij het maken van een schoolkeuze: 

 

Wat vind ik belangrijk?

  • Ik wil dat mijn kind naar een reguliere school gaat
  • Ik wil dat mijn kind naar een speciale school gaat
  • Ik wil een school in de buurt
  • Ik zoek een school die bekend staat als ‘autismevriendelijk’
  • Ik wil een school die openstaat voor overleg met ouders en hulpverleners
  • Ik zoek een school die niet te veel de nadruk legt op zelfstandigheid
  • Ik zoek een school die niet te veel de nadruk legt op samenwerken
  • Ik wil een kleine klas voor mijn kind
  • Ik wil een kleine school voor mijn kind
  • Ik wil een school met een goed anti-pestbeleid

Regulier of speciaal?
Ouders van kinderen die weinig ondersteuning nodig hebben kiezen doorgaans het liefst voor een reguliere school, terwijl er bij kinderen die bijvoorbeeld erg veel structuur nodig hebben vaak wordt gekozen voor een speciale school. Veel ouders ervaren dat het verschil in ondersteuningsaanbod tussen reguliere scholen groot kan zijn. Een aantal scholen kent een ‘auti-klas’ of een ‘trajectklas’, waarin leerlingen met autisme goede begeleiding krijgen. Bij sommige andere scholen bestaat echter zo weinig kennis over autisme, dat de overstap naar het speciaal onderwijs soms onvermijdelijk wordt, ook als het kind relatief weinig ondersteuning nodig heeft. De overstap naar het speciaal onderwijs is niet altijd een vooruitgang voor kinderen met autisme. De klassen zijn er weliswaar kleiner, maar de kinderen zijn er vaak drukker en onvoorspelbaarder. Bovendien zijn er in het voortgezet speciaal onderwijs maar weinig plekken waar je kind onderwijs op havo-niveau kan volgen. Op vwo-niveau is het aanbod nog magerder.  

 

Toelaatbaarheidsverklaring
Voor het speciale basisonderwijs (SBO) en het (voorgezet) speciaal onderwijs heeft een kind een zogeheten toelaatbaarheidsverklaring (TLV) nodig, die wordt afgegeven door het samenwerkingsverband. Ligt de speciale school in het gebied van een ander samenwerkingsverband, dan moet ‘jouw’ samenwerkingsverband bereid worden gevonden om het ondersteuningsbudget hiernaar over te hevelen. 

Basisschool
Als het autisme van je kind al is ontdekt voordat het naar de basisschool gaat, kan je hier rekening mee houden bij de keuze voor een basisschool. Welke school passend  is, hangt vooral af van het functioneren en de intelligentie van je kind. De meeste jonge kinderen met autisme hebben veel baat bij dingen als een duidelijke dagstructuur, een vaste plek voor hun eigen spulletjes en goede begeleiding tijdens uitjes. Daarnaast werkt het vaak goed als taken voor hen in kleinere stukjes worden verdeeld, zodat ze overzicht houden. Informeer vooraf bij een school naar de bereidheid deze relatief eenvoudige aanpassingen te doen. 

 

Medisch kinderdagverblijf
Heeft je kind (nog) extreem veel structuur en duidelijkheid nodig en/of moeten er nog onderzoeken worden verricht om te komen tot een goede diagnose? Dan kan een medisch kinderdagverblijf (MKD) een (voorlopige) goede keuze zijn. Hier krijgen kinderen behandeling op maat, van onder andere orthopedagogen en psychologen. Ook het gezin krijgt intensieve ondersteuning. Op het moment dat een kind toe is aan de overstap naar een school, kan het MKD de juf of meester helpen de ondersteuning die je kind nodig heeft vorm te geven. 

Middelbare scholen en vervolgopleidingen kennen vaak een aparte aanmeldingsprocedure voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Informeer hier tijdig naar, want de uiterste inschrijfdatum kan vroeger liggen dan voor andere leerlingen. Heeft jouw kind een zogeheten ontwikkelingsperspectief? Dan komt het hoogstwaarschijnlijk in aanmerking voor de aparte toelatingsprocedure. Reguliere scholen hebben vaak extra tijd nodig om onderzoek te doen naar de ondersteuningsbehoefte van een aspirant-leerling met een aandoening. Informeer daarom ruim van te voren bij de zorgcoördinator van de school naar de speciale procedure voor deze leerlingen en het daarbij horende tijdpad.  Op sommige scholen krijgen zorgleerlingen voorrang als er geloot moet worden. 

 

Overgang 
De overgang van basis naar voortgezet onderwijs is voor alle kinderen een grote stap, die behoorlijk zwaar en stressvol kan zijn. Dit geldt vaak nog sterker voor kinderen met autisme. Alles wordt in één keer anders: verschillende én onbekende docenten, nieuwe klasgenoten, nieuw gebouw en nieuwe vakken. Ook moeten zij doorgaans voor het eerst in hun leven huiswerk maken, waarvoor goed kunnen plannen en organiseren essentieel zijn. Kortom, een zware tijd waarin zij alle mogelijke hulp kunnen gebruiken.

 

Wat wordt van een middelbare scholier verwacht?
Overleven op een middelbare school vraagt een aantal vaardigheden die leerlingen met autisme, in vergelijking met hun leeftijdsgenoten, vaak in mindere mate ontwikkeld hebben. Het is goed als school hier rekening mee houdt. Ook is het aan te raden deze vaardigheden zoveel mogelijk te trainen, je kind heeft ze straks hard nodig tijdens de vervolgopleiding. Enkele voorbeelden:

  • Samenwerken
  • Studievaardigheden
  • Sociale vaardigheden
  • Flexibiliteit

Het is fijn voor een kind met autisme als het al voor zomervakantie kennis kan maken met een nieuwe school. Veel middelbare scholen laten toekomstige leerlingen nog voor de vakantie een aantal lessen volgen. Voor kinderen met autisme is het prettig als zij daarnaast ook alvast kennis kunnen maken met hun toekomstige mentor en een rondleiding kunnen krijgen door het gebouw. Als dit niet mogelijk is, vraag dan of er een kennismakingsgesprek plaats kan vinden vlak na de zomervakantie. Een goed begin is het halve werk.

Op autismewegwijzer.nl staat een keuzehulp voor ouders die kan helpen om een passende school te vinden. Hierop zijn allerlei combinaties te maken van benodigde aanpassingen in het onderwijs, op het gebied van jeugdhulp en/of begeleiding op school.

Bekijk hier de keuzehulp arrangementen.