Lidmaatschap AutismeFonds Info&advies Aanmelden zoek&vind 030-2299800
Een studie kiezen

Stappen in het keuzeproces

“Mijn dochter viel tijdens de studie grafische vormgeving op door haar talent voor tekenen en fotografie. Zij struikelde echter over het plannen en organiseren en het samenwerken.”

Welke studie of beroep bij je past, hangt af van je persoonlijke interesses, en je sterke en zwakke kanten. Het is niet zo dat je keuzemogelijkheden door je autisme beperkt zijn tot een aantal beroepen in bijvoorbeeld de ICT en/of een kantoorbaan.

Hieronder een aantal vragen die je jezelf kunt stellen. De antwoorden daarop kunnen je helpen bij het kiezen van een studie die bij je past:

 

  • Wil ik graag werken met andere mensen? Bijvoorbeeld coachen, verzorgen, lesgeven?

  • Wil ik graag een beroep waarin je met dieren werkt? Bijvoorbeeld dierenarts, bij een asiel?

  • Wil ik iets creatiefs doen? Bijvoorbeeld iets met tekenen, fotografie of kunst?

  • Wil ik graag werken met computers? Bijvoorbeeld in de ICT, of op een secretariaat?

  • Zijn vaste werktijden voor mij belangrijk? Zou ik kunnen en willen werken in ploegendiensten of nachtdiensten?

  • Hoeveel dagen per week kun/wil ik werken, lukt dit fulltime of werk ik liever parttime?

  • Vind ik het belangrijk dat werk dicht in de buurt is in verband met reistijd, of maakt dat niet uit?

  • Zoek ik werk waarin ik intellectuele uitdaging vindt?

  • Vind ik het fijn om praktisch werk te doen, waarbij het heel duidelijk is wat mijn taken zijn?

Autisme heeft invloed heeft mogelijk invloed op je studiekeuze, maar bedenk ook dat je sterke en zwakke kanten niet alleen door autisme worden bepaald, maar ook door je vooropleiding, persoonlijkheid en opvoeding. En die mix is voor iedere persoon met autisme weer anders.

Onderstaande checklist kan helpen om meer zicht te krijgen op hoe jij in elkaar zit. Dit inzicht kan helpen om een studie te kiezen die daarbij aansluit:

 

Welke sterke kanten heb ik?

Onderstaande kwaliteiten komen relatief vaak voor bij mensen met autisme, maar gelden niet voor iedereen.
Misschien heb jij ook een of meer van onderstaande sterke kanten: 

  • Het snel verzamelen van veel informatie
  • Het onthouden van de leerstof
  • Het reproduceren van feiten
  • Het leggen van verrassende verbanden/associëren
  • Logisch denken
  • Analyseren
  • Het doorgronden van systemen
  • Concentreren/focussen
  • Het opmerken van details
  • Alleen werken
  • Afspraken nakomen
  • Eén-op-één-contact
  • Nauwgezet werken
  • Veel kennis over een specifiek onderwerp (vul voor je zelf in welk onderwerp dat dan is)
  • Andere kwaliteiten (vul zelf aan waar jij goed in bent)


Waar heb ik moeite mee?  

Onderstaande taken vinden veel mensen met autisme moeilijk, maar dat geldt niet voor iedereen. Misschien staan hieronder taken of vaardigheden bij waar jij moeite mee hebt: 

  • Lezen van non-verbale communicatie
  • Groepsopdrachten/samenwerken
  • Beginnen aan een taak/opstarten
  • Het bewaken van mijn grenzen, zorgen dat ik niet overbelast raak
  • Plannen en organiseren
  • Om hulp vragen
  • Het ontvangen van kritiek/feedback
  • Spreken in een groep/presenteren
  • Het onderscheiden van hoofd- en bijzaken
  • Mondelinge toetsen
  • Schriftelijke toetsen
  • Schrijfopdrachten zoals werkstukken/papers/scripties
  • Stages
  • Drukke omgeving met veel geluiden/geuren/licht
  • Flexibel reageren op onverwachte gebeurtenissen
  • Omgaan met mensen die hun afspraken niet nakomen
  • Het maken van goede aantekeningen
  • Het invullen van mijn agenda
  • Woordgrappen en beeldspraak begrijpen
  • Initiatief nemen
  • Werken onder tijdsdruk
  • Lang achter elkaar geconcentreerd blijven
  • Andere taken (vul zelf aan waar jij moeite mee hebt)

 

Veel jongeren met autisme twijfelen welk niveau voor hen haalbaar is.

Studenten die een universitaire studie wat betreft IQ makkelijk aan zouden kunnen, kiezen soms voor de zekerheid toch voor een hbo-studie. Dat betekent ook dat zij veel sneller en intensiever kennis maken met de werkvloer, in de vorm van stages. Dat is niet voor alle studenten met autisme gunstig, soms is het juist beter om zo lang mogelijk te studeren. Dan is er namelijk meer tijd voor de ontwikkeling van werkvaardigheden.

Maar er zijn ook studenten die juist baat hebben bij zoveel mogelijk praktijkervaring. Een algemeen advies valt dus niet te geven. Kijk vooral goed welk niveau in jouw situatie het beste is.

Tip: bespreek dit met mensen die je goed kennen, zoals je begeleider uit het voortgezet onderwijs en/of je ouders.  

www.mbostad.nl: Een gebruiksvriendelijke (en hele visuele) website die je helpt bij de beroepsoriëntatie in het mbo. Je krijgt een goed beeld van de opleidingen én van de beroepen waarvoor ze opleiden. 

www.borisbaan.nl: Een methodiek om jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs aan een goede vervolgopleiding en een baan te helpen. Belangrijkste onderdelen zijn: beroepsoriëntatie, scholing en werk. 

www.watwerkt.nl: een methodiek die helpt om te bepalen waar je goed in bent en waar je hulp bij nodig hebt op school en/of tijdens een stage of werk

www.handicap-studie.nl: expertise-centrum op het gebied van studeren met een handicap. Diverse tips voor studenten met autisme

www.autismewegwijzer.nl: praktische tips en links die kunnen helpen bij het kiezen van een vervolgopleiding 

www.reacollegenederland.nl: speciaal beroepsonderwijs voor jongeren met een handicap