Levensloopbegeleiding
Levensloopbegeleiding is een vorm van ambulante begeleiding. Dat is begeleiding op maat in het dagelijks leven. Een levensloopbegeleider begeleidt jou voor langere tijd en op diverse levensgebieden.
Levensloopbegeleiding
Vanuit autisme bekeken
Levensloopbegeleiding volgens de methode Vanuit autisme bekeken (VAB) is het krijgen van ondersteuning die levensbreed, levenslang en levensvolgend is. Je kiest zelf je levensloopbegeleider. Zo is er zeker een klik.
Levenslang houdt in dat de begeleiding zo lang mogelijk beschikbaar blijft, zonder dat er tussentijds nieuwe indicaties nodig zijn.
Levensbreed wil zeggen dat jij (of je naaste) ondersteuning kan krijgen op meerdere levensgebieden, zoals werk, onderwijs, zorg, vrije tijd. Vragen en problemen worden niet los van elkaar, maar in samenhang bekeken en opgepakt.
Levensvolgend wil zeggen, dat de intensiteit van de zorg omlaag- of omhooggaat, afhankelijk van wat nodig is. In periodes dat je weinig zorg nodig hebt, is de levensloopbegeleider op de achtergrond aanwezig. Hij of zij houdt wel een vinger aan de pols, zodat eventuele problemen op tijd worden opgemerkt en verergering kan worden voorkomen. In moeilijke periodes, zoals bij een verhuizing of de overgang van studie naar werk, is er misschien meer hulp nodig. Je krijgt dan meteen meer levensloopbegeleiding, zonder dat er nieuwe indicaties nodig zijn of andere begeleiders gezocht moeten worden.
Zelf je begeleider kiezen
Wanneer en hoe vaak je je begeleider ziet, spreek je zelf af. Ook hoe de afspraken eruitzien spreken jullie met elkaar af. Sommige duo’s zien elkaar live: thuis of op een zelfgekozen locatie. Vrijwel altijd is er ook app-contact.
Jij (of je naaste) kiest zelf je levensloopbegeleider op basis van een klik. Een goede klik hebben is belangrijk voor een goede begeleiding. Sommigen willen liever een man of juist een vrouw, een ouder of jonger iemand. Of iemand die bijvoorbeeld van dezelfde muziek houdt.
De levensloopbegeleider kan iemand zijn uit je eigen netwerk, zoals een professionele begeleider, een naaste, een kennis of een leraar. Deze persoon krijgt dan eerst een training om levensloopbegeleider te worden.
Resultaten pilot VAB
Levensloopbegeleiding volgens de aanpak van VAB is ontwikkeld vanuit een grote landelijke pilot, in opdracht van het ministerie van VWS. Deze pilot liep van 2018 tot en met 2023. Deze aanpak werkt. Zo gaven deelnemers aan het begin van de pilot hun leven gemiddeld een 5,7. Na negen maanden levensloopbegeleiding was dat gemiddelde al gestegen naar een 6,2. Een stijging van ongeveer tien procent. Deelnemers ervaren meer kwaliteit van leven, doen meer ‘mee’ en leveren een grotere bijdrage aan de maatschappij. Zij maken in de loop van de jaren steeds minder intensief gebruik van levensloopbegeleiding. Iedereen weet: ‘Zodra ik het nodig heb dan is mijn levensloopbegeleider beschikbaar’. Dat geeft rust. Naasten van de deelnemers staan er niet meer alleen voor en voelen zich psychisch en lichamelijk beter.
Ondanks de mooie resultaten van de pilot moest Vanuit autisme bekeken eind 2025 wegens het stopzetten van de financiering sluiten. Levensloopbegeleiding volgens de methode van VAB is op het moment nergens beschikbaar.
Andere vormen van levensloopbegeleiding
Diverse organisaties en zzp'ers bieden levensloopbegeleiding aan. Het verschilt per aanbieder, wat wordt bedoeld met levensloopbegeleiding en hoe dit wordt ingevuld. De kenmerken die VAB heeft geformuleerd (levenslang, levensbreed, levensvolgend, zelf je levensloopbegeleider kiezen) zijn niet standaard (allemaal) aanwezig.
Vaak krijgt iemand met autisme een indicatie voor (levensloop)begeleiding voor een aantal uren per week voor een bepaalde periode. Het verschilt per aanbieder hoe flexibel dit ingezet kan worden. Meestal is er een nieuwe (hogere) indicatie nodig, op het moment dat je meer hulp nodig hebt. Als je een periode geen ondersteuning nodig hebt gehad, en daarna weer wel, is ook een nieuwe indicatie nodig.
Over het algemeen is het niet mogelijk om begeleiding te krijgen op meerdere levensgebieden tegelijk, zoals zorg én arbeid of zorg én onderwijs vanuit dezelfde indicatie en dezelfde aanbieder. Voor begeleiding heb je bijvoorbeeld een indicatie nodig voor zorg vanuit de gemeente (Wmo), en voor ondersteuning bij werk een indicatie voor jobcoaching vanuit het UWV.
Individueel traject
Het is niet altijd mogelijk zelf je begeleider te kiezen. Bij veel organisaties krijg je iemand toegewezen. Wel kun je vragen om iemand anders als het niet klikt.
Sommige mensen met autisme/naasten hebben voor zichzelf langdurige ondersteuning geregeld op meerdere levensgebieden. Vaak wordt dit geregeld met een pgb. Dit is een individueel traject.
Meer informatie
- Wil je meer weten over de methode Levensloopbegeleiding VAB? Kijk dan op www.levensloopbegeleidingvab.nl. Daar vind je informatie, inspiratie, publicaties, verdiepende podcasts en handleidingen om zelf met de methode aan de slag te gaan.
- Op LinkedIn is er een inspiratiegroep waar mensen die enthousiast zijn over de methode LLB-VAB ideeën uit kunnen wisselen of kunnen overleggen.
- Mogelijke aanbieders zijn te vinden via Wegwijzer-autisme.nl (zoek op levensloopbegeleiding).