Autisme en ADHD/ADD

Autisme en ADHD

Autisme en ADHD komen vaak samen voor bij dezelfde persoon. Je eigen handleiding kennen is erg belangrijk. Lees meer over de tegengestelde behoeftes en wat dit betekent voor jou.

Wat is ADHD?

ADHD staat voor Attention-Deficit Hyperactivity Disorder. Het is dus een aandachtstekortstoornis, die samengaat met heel druk zijn (hyperactiviteit). Het verschil met ADD is dat er daarbij geen sprake is van hyperactiviteit of dingen doen zonder erbij na te denken (impulsief gedrag). Of er is juist een teveel aan aandacht op één onderwerp.

Waaraan je het herkent

Je kunt ADHD op meerdere manieren herkennen (symptomen):

• Hyperactiviteit
• Impulsiviteit
• Korte spanningsboog of moeite met concentreren
• Niet of nauwelijks stil kunnen zitten
• Constant friemelen
• Moeite met het organiseren van taken
• Vermijden van taken die veel mentale inspanning vergen
• Dingen kwijtraken of vergeten
• Snel afgeleid zijn
• Rusteloosheid
• Overdreven veel, druk of luid praten
• Niet luisteren
• Instructies niet opvolgen
• Anderen niet laten uitpraten
• Niet op je beurt kunnen wachten
• Het verstoren van wat anderen aan het doen zijn

Herken je een paar van deze dingen bij jezelf? Dan betekent dit niet gelijk dat je ADHD hebt. Om ADHD vast te stellen, is er uitgebreider onderzoek nodig.

ADHD en autisme komen vaak samen voor

Tot 2013 werd gedacht dat ADHD en autisme niet samen kunnen voorkomen. Dit stond zelfs in het handboek van de psychiatrie (de DSM). Sinds 2013 is dit herzien, legt een artikel in de Engelstalige krant The Guardian uit.

In ditzelfde artikel wordt verwezen naar onderzoek. Hieruit blijkt dat tot de helft van mensen met autisme ook ADHD-symptomen heeft. En 2 op de 3 mensen met ADHD vertoont ook kenmerken van autisme.

Wij vroegen in 2026 online aan mensen met de combinatie van autisme en ADHD welke van de twee zij als dominanter ervaarden:

Combinatie is lastig te herkennen

In gedrag is er veel overlap tussen ADHD en autisme. Daarom is het lastig om een combinatie van ADHD en autisme te herkennen. De combinatie van ADHD en autisme wordt ook wel eens ‘AuDHD’ genoemd.

Lees hier een uitgebreid artikel over de combinatie van autisme en ADHD uit Autisme Magazine 2-2026, waarin vijf ervaringsdeskundigen vertellen over hoe zij met deze combinatie omgaan. En waarin deskundige Kirstin Greaves-Lord onder meer vertelt hoe belangrijk het is om je eigen handleiding te kennen.

Samantha Stein is een Britse YouTuber. Ze maakte meerdere video’s over haar eigen AuDHD. Bijvoorbeeld de video ‘5 signs you have ADHD and autism’, die al bijna 3 miljoen keer is bekeken.

Overprikkeling

Overprikkeling komt bij ADHD en autisme voor. Het verschil: bij autisme raak je vooral overprikkeld door wat er om je heen gebeurt. Bij ADHD raak je vooral overprikkeld door wat er in jezelf gebeurt. Ook ander gedrag dat voorkomt bij ADHD en autisme, kan heel verschillende oorzaken hebben.

Tegengestelde behoeftes

Als je ADHD en autisme hebt, dan heb je tegengestelde behoeftes. Je hebt rust en regelmaat nodig voor je autisme. Maar tegelijk is steeds hetzelfde doen heel saai als je ADHD hebt. Je moet dus niet te veel of te weinig doen. Meestal is wel 1 van de 2 diagnoses dominant. Dat kan helpen bij het vinden van een fijne balans.

Lees ook het interview met Suzanne Rouwhorst over tegengestelde behoeftes. Ze heeft zelf ADHD en autisme. Suzanne is autismespecialist. Ze was jarenlang leerkracht, maar geeft nu les aan leerkrachten over autisme en ADHD.

Als je denkt dat je ADHD en autisme hebt

Bespreek je klachten eerst met je huisarts. Deze kan je eventueel verwijzen naar therapie of een specialist. Voor heel dringende klachten, zoals somberheid, kun je ook al via je huisarts medicatie krijgen.

Verwijst de huisarts je door? Vraag dan om iemand met kennis van zowel autisme als ADHD. Dit is belangrijk, omdat de oorzaken van het gedrag totaal verschillend kunnen zijn.

• Wil je meer weten over de combinatie van ADHD en autisme? Lees dan de whitepaper Autisme en/of AD(H)D (PDF), van klinisch psycholoog Annelies Spek.
• In het artikelClinical Stance on response initiation in autistic adults van o.a. Kirstin Greaves-Lord wordt autistische inertie beschreven, dat is de formele term voor de emotionele achtbaan die je kunt ervaren van ‘knallen of stilvallen’.