Autisme en angst en dwang

Autisme en angst & dwang

Angst- en dwangstoornissen komen vaak voor bij mensen met autisme. Lees meer over verschillende vormen van angst en dwang en wat je kunt doen.

Angst- en dwangstoornissen komen vaker voor bij autisme

Angst- en dwangstoornissen komen vaak voor bij mensen met autisme. Oók bij kinderen. Er zijn verschillende soorten angststoornissen. Bijvoorbeeld een piekerstoornis en een sociale angststoornis. Het gaat dan altijd om een langdurige of overmatige angst, die duidelijk een negatieve invloed heeft op je leven.

Op de website van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) lees je meer over de verschillende typen angststoornissen bij kinderen. Op de website van Thuisarts lees je meer over angst en de angststoornis in het algemeen.

Dwangstoornis: ook wel OCD genoemd

Een andere naam voor de dwangstoornis is een obsessieve-compulsieve stoornis. Of obsessive-compulsive disorder (OCD) in het Engels. Vroeger heette het een dwangneurose.

Op de website van OCD-net lees je meer over OCD.

Ook angst zonder stoornis komt voor bij autisme

Er zijn allerlei dingen die angst kunnen oproepen bij iemand met autisme. Bijvoorbeeld:

• Onzekerheid en verandering.
• Overgangsperioden.
• Bepaalde geuren of geluiden.
• Visuele overweldiging.
• Bepaalde sociale situaties.
• Hoge (sociale) verwachtingen, druk en eisen.
• Specifieke situaties zoals grote menigten.
• Blaffende honden.
• Het zien van injectienaalden of andere specifieke ‘triggers’.

Als je autisme hebt en angstig wordt van bepaalde dingen, dan betekent dat dus niet dat je ook altijd een angststoornis hebt.

Verschil tussen OCD en herhalend gedrag bij autisme

OCD betekent dat iemand dwangmatig steeds dezelfde dingen moet denken of doen. Herhalend gedrag komt ook voor bij autisme zónder dat er sprake is van OCD. Bij beide zorgt deze herhaling voor een gevoel van rust en ontspanning. Het is dan ook soms lastig om onderscheid te maken tussen autisme en OCD.

Toch is het dwangmatige bij OCD anders dan het herhalende gedrag bij autisme. Bij OCD zit er angst of onrust achter de dwangmatige gedachte of handeling. Voert iemand met OCD deze niet uit? Dan kan dat leiden tot een onbehaaglijk gevoel of juist enorme paniek.

Bij OCD is de rust altijd tijdelijk

De dwangmatige gedachte of handeling zorgt voor een gevoel van rust. Maar dat gevoel is altijd tijdelijk. Na een tijd neemt de onrust weer toe en ‘moet’ iemand met OCD opnieuw de gedachte denken of handeling doen om rust te ervaren.

Bij autisme is de herhaling van zichzelf juist iets prettigs. Iemand met autisme vindt het bijvoorbeeld fijn om voorwerpen steeds te ordenen en aan te raken. Of om iedere ochtend dingen in dezelfde volgorde te doen. Het geeft houvast, routine en een gevoel van veiligheid. Als die routine wordt verstoord, kan dat voor onrust en paniek zorgen.

Wat te doen bij angst of dwang

Twijfel je over een aanhoudend gevoel van angst of steeds iets ‘moeten’, bij jezelf of iemand die je kent? Bespreek je klachten eerst met je huisarts. Deze kan je eventueel verwijzen naar therapie of een specialist. Voor heel dringende klachten, zoals somberheid, kun je ook bij je huisarts terecht.

Verwijst de huisarts je door? Vraag dan om iemand met kennis van zowel autisme als angst en/of OCD. Dit is belangrijk, omdat de oorzaken van het gedrag totaal verschillend kunnen zijn.

Deel het met iemand die je goed kent

Vind je het spannend om naar de huisarts te gaan? Het kan ook helpen eerst iemand in vertrouwen te nemen die je goed kent. Die persoon kan misschien ook met je mee naar de huisarts, als je dat fijn vindt.