Ben je snel overprikkeld en gevoelig? Veel mensen met autisme herkennen dat. Soms wordt dat hoogsensitief genoemd. Autisme en hoogsensitiviteit vertonen veel dezelfde kenmerken. Sommige deskundigen pleiten voor een duidelijk onderscheid, anderen denken dat het onderscheid niet goed te maken is.
Veel mensen halen autisme en hoogsensitiviteit door elkaar. Ook voor zorgprofessionals is het verschil lastig. Dat zegt bijvoorbeeld HSP-expert Esther Bergsma tegen Psychologie Magazine. Dat komt omdat er bij autisme en hoogsensitiviteit veel vergelijkbare uitdagingen zijn.
Anderen denken juist dat autisme en hoogsensitiviteit niet erg van elkaar verschillen en het onderscheid nauwelijks gemaakt kan worden. Meer daarover lees je in het artikel van Denise van der Mee in Psychologie Magazine: Hoogsensitief of autistisch? Het verschil is minder duidelijk dan je denkt, volgens deze onderzoekers.
Een andere term voor hoogsensitiviteit is HSP. Dit betekent Hoogsensitief Persoon. Op de website van MIND lees je meer over hoogsensitiviteit.
Er zijn volgens sommige wetenschappers verschillen tussen autisme (zonder bijkomende verstandelijke beperking) en hoogsensitiviteit.
Deze verschillen, met voorbeelden, staan duidelijk uitgelegd in het Communiqué Hoogsensitiviteit versus Autisme (pdf). Dit is een publicatie uit 2025. Van HSP-expert Esther Bergsma, Séverine Van De Voorde (doctor in de psychologie en klinisch psycholoog) en Peter Vermeulen (doctor in de pedagogische wetenschappen).
Er zijn nog geen harde wetenschappelijke conclusies over de combinatie van autisme en hoogsensitiviteit. Sommige wetenschappers vinden het onwaarschijnlijk dat iemand allebei heeft. Dat komt omdat zij daarvoor op sommige punten te grote verschillen zien tussen autisme en hoogsensitiviteit.
Andere wetenschappers denken juist dat de kenmerken zo sterk overlappen dat het onwaarschijnlijk is dat er verschillende breinmechanismen aan ten grondslag liggen.
Het vermogen om prikkels van binnenuit je eigen lichaam waar te nemen, noemen we interoceptie. Bij autisme en bij iemand die hoogsensitief is, zie je vaker een verhoogde gevoeligheid voor prikkels van binnenuit. Alleen is bij mensen met autisme de accuraatheid vaak minder aanwezig dan bij hoogsensitieve mensen. Ook niet iedereen met autisme kan sensaties en signalen in zijn lijf goed waarnemen. Sommige mensen ervaren bijvoorbeeld geen of nauwelijks honger en dorst. Zij zijn dan voor sommige prikkels juist ondergevoelig of ze interpreteren de signalen anders.
Twijfel je bij jezelf of iemand in je omgeving? Trek niet te snel zelf conclusies. Een specialist kan bekijken of er sprake is van autisme en/of hoogsensitiviteit. Je huisarts kan je eventueel doorverwijzen naar een specialist. Maak dus altijd eerst een afspraak met je huisarts. Het is belangrijk dat je de hulp krijgt die bij je past. Een passende diagnose helpt daarbij en geeft een beter zelfinzicht.
Twijfel je over wat je moet doen? Of weet je niet waar je moet beginnen? Dan kun je ons altijd bellen of mailen.
Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.
