Het diagnosetraject

Het diagnosetraject

Er bestaan geen objectieve tests die autisme kunnen vaststellen. Bij een vermoeden van autisme zijn vragenlijsten en de indruk van de zorgverlener op dit moment de beste manier om een eerste inschatting te maken. Hoe verloopt zo’n diagnosetraject? En waar moet een goede diagnose aan voldoen? 

In het kort

  • Een psychiater of psycholoog kijkt eerst naar welke classificatie bij jouw klachten past. 
  • De diagnose is de volgende, persoonlijkere stap.  
  • De diagnose wordt gesteld aan de hand van vragenlijsten en gesprekken.  
  • Bij voorkeur ook gesprekken met ouders, partner of andere naasten. 
  • Een goed diagnostisch onderzoek moet adviezen op maat opleveren. 

Geen objectieve test 

Er bestaan geen objectieve tests die autisme kunnen vaststellen. Bij een vermoeden van autisme zijn vragenlijsten en de indruk van de zorgverlener op dit moment de beste manier om een eerste inschatting te maken. 

Bij voorkeur verwijst de huisarts iemand met een vermoeden van autisme naar een in autisme gespecialiseerde diagnosticus (GZ-psycholoog, KJ-psycholoog, psychiater, klinisch psycholoog, verpleegkundig specialist of orthopedagoog-generalist.) 

Eerst classificatie, dan diagnose 

De psychiater of psycholoog kijkt tijdens een diagnosetraject welke psychiatrische classificatie het beste past bij jouw klachten, eigenschappen en gedrag. Dat betekent dat ze jouw klachten en kenmerken vergelijken met anderen. Hiervoor gebruiken ze de DSM-V, het handboek voor psychiaters, waarin bijvoorbeeld de autismespectrumstoornis (ASS) is opgenomen.  

Handelingsgerichte diagnostiek 

Een classificatie is onder andere nodig om in aanmerking te komen voor bepaalde behandelingen, begeleiding of vergoeding. Maar volgens de Zorgstandaard Autisme is de classificatie minder belangrijk. Wat vooral telt, is handelingsgerichte of beschrijvende diagnostiek.  

Een diagnose beschrijft jouw persoonlijke ervaringen, sterke en minder sterke kanten, en de omstandigheden van je leven. Volgens de officiële definitie kan een diagnose autismespectrumstoornis (ASS) alleen gesteld worden als er lijdensdruk is: jijzelf of je omgeving ondervindt ergens last van. 

Lees meer over het verschil tussen de classificatie en de diagnose. 

Vragenlijsten en gesprekken 

Een diagnosetraject bestaat uit verschillende gesprekken en het invullen van vragenlijsten. Gesprekken met naasten zijn onderdeel van het traject. Als er geen naastbetrokkene beschikbaar is, mag dit geen reden zijn om de diagnose niet te stellen als er verder aanwijzingen voor autisme zijn. 

Bij kinderen wordt er gesproken met de ouders. Afhankelijk van de leeftijd is er ook een gesprek met het kind zelf of is er een spel- of gedragsobservatie van het kind.  

Een psycholoog of psychiater kijkt voor een goede diagnose naar: 

  • Hoe het gaat op werk, school of thuis. 

  • Lichamelijke gezondheid. 

  • Intelligentie en persoonlijkheid. 

  • Communicatie en prikkelverwerking. 

  • Het functioneren in het gezin. 

  • Zelfredzaamheid en zingeving. 

Op basis hiervan krijg je concrete tips om de problemen te verminderen en om jou en je naasten te ondersteunen. Bijvoorbeeld hoe je beter met stress kunt omgaan of je veerkracht kunt vergroten. 

Wachttijden 

Het diagnosetraject zou idealiter binnen 8 weken na de verwijzing moeten starten. In de praktijk kan dit helaas vaak vele maanden tot meer dan een jaar duren.

Een volledig diagnostisch traject duurt volgens de Zorgstandaard Autisme 12 tot 14 uur. Daarbovenop komt minimaal 8 uur extra onderzoek naar hoe iemand functioneert op verschillende levensgebieden.  

Adviezen op maat 

Een goed diagnostisch onderzoek moet adviezen op maat opleveren, bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs, werk of vrije tijd. Iedereen met autisme is anders en heeft een eigen mix van talenten en dingen waarmee hij of zij moeite heeft. Goede informatie hierover is essentieel, om passende ondersteuning te kunnen krijgen tijdens een behandeling, thuis, op school of op de werkplek. 

Aan dit artikel werkte(n) mee

  • Maria Hibma, beleidsmedewerker NVA 

Je kunt ons altijd bellen of mailen

Twijfel je over wat je moet doen? Of weet je niet waar je moet beginnen? Dan kun je ons altijd bellen of mailen.

Cookies op deze website

Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.

Cookie instellingen

Strikt noodzakelijk 7 cookies

Je ontvangt strikt noodzakelijke cookies, omdat ze nodig zijn voor het juist functioneren van deze website. Deze cookies kun je niet uitschakelen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Voorkeuren 0 cookies

Deze website slaat jouw voorkeuren op zodat deze bij een volgend bezoek kunnen worden toegepast.

Geen cookies gevonden

Analyse 3 cookies

Deze website analyseert het gebruik ervan, zodat we functionaliteit daarop kunnen aanpassen en verbeteren. De gegevens zijn anoniem.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Tracking 1 cookies

Deze website analyseert je bezoek om de inhoud beter op jouw behoeften af te stemmen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Extern 0 cookies

Deze website maakt gebruik van externe functionaliteit, zoals Social Media deelmogelijkheden.

Geen cookies gevonden