Behandeling van eetstoornissen

Behandeling van eetstoornissen bij autisme

Bestaande behandelingen voor eetstoornissen sluiten vaak niet goed aan bij mensen met autisme. De oorzaak van de eetstoornis is vaak anders, waardoor ook de behandeling moet worden aangepast. Lees wat wel werkt. 

In het kort

  • Bestaande behandelingen sluiten niet goed aan bij mensen met autisme en een eetstoornis. 
  • Houd rekening met de prikkelgevoeligheid en andere bijzonderheden vanuit het autisme. 
  • Bied praktische ondersteuning, geef veel uitleg en dwing niet. 
  • Neem kleine stapjes. 

Prikkelverwerking moet centraal staan 

Bestaande behandelingen voor eetstoornissen sluiten vaak niet goed aan bij mensen met autisme. Dit komt omdat de oorzaak van de eetstoornis bij mensen met autisme vaak anders is. Bij mensen met autisme staan moeite met veranderingen, behoefte aan voorspelbaarheid en problemen in de prikkelverwerking meestal centraal.  

Het Autisme Expertisecentrum heeft een whitepaper (pdf) ontwikkeld voor hulpverleners, over de combinatie van autisme en anorexia. 

Behandeling in een groep kan zwaar zijn 

De behandeling van eetstoornissen is soms groepsgericht. Er zijn gezamenlijke eetmomenten en gezamenlijke therapie als je behandeling krijgt in een dagkliniek of opgenomen bent voor intensieve therapie. Dit levert veel prikkels op voor mensen met autisme. Samen eten geeft prikkels door geluiden en geuren. Ook is er een sociale kant, zoals een gesprekje aangaan. Een behandeling in een groep kan daardoor te intensief zijn. Groepsbehandeling kan extra druk geven die afleidt van het oplossen van het eetprobleem zelf. Het is belangrijk dat hulpverleners altijd rekening houden met het autisme en de bijzonderheden rondom eten die daarmee kunnen samenhangen.  

Geen verbod op bewegen 

In een kliniek wordt soms kritisch gekeken naar de hoeveelheid beweging of sportactiviteiten die je onderneemt. Dit wordt gezien als compensatiegedrag, omdat je in de kliniek meer eet dan je eigenlijk zou willen. Maar sommige jongeren met autisme hebben beweging ook nodig om te ontprikkelen. Een verbod op bewegen verhoogt dan juist de spanning. Een verbod op bewegen wordt alleen opgelegd als het vele bewegen de gezondheid in gevaar brengt. 

Wat helpt wel bij behandeling? 

Bij de behandeling is het belangrijk om aan te sluiten bij autisme. Dit betekent: 

  • Rekening houden met prikkelgevoeligheid. Breng in kaart voor welke prikkels je overgevoelig bent. Zorg dat je niet overprikkeld raakt door het eten en de eetomgeving. Dit kan betekenen dat je niet met de groep mee-eet, maar in je eigen kamer. 

  • Psycho-educatie. Dit betekent dat je uitleg krijgt over een gezond voedingspatroon. Ook uitleg over lichamelijke veranderingen die horen bij het volwassen worden kan helpen. 

  • Praktische ondersteuningVraag hulp met planning en structuur. Maak een planning visueel, bijvoorbeeld met een planbord. Ook kan het helpen als iemand anders bepaalde taken overneemt, zoals het verzorgen van het avondeten. 

  • Het dieet langzaam opbouwen. Houd rekening met je prikkelgevoeligheid. Bedenk dat nieuw eten niet meteen lekker zal zijn. Je moet langzaam wennen aan de smaak. 

  • Niet dwingen. Het is belangrijk om iemand (of jezelf) niet te dwingen om te eten. Dit kan zeer traumatisch zijn. Probeer op andere manieren om een gezond eetpatroon te bereiken. 

  • Dagelijks leven. Hoe gaat het straks verder? Leef je het leven dat bij je past? Ervaar je veel stress? Voel je je overvraagd? 

Behandeling van ARFID 

De behandeling van ARFID bestaat uit cognitieve gedragstherapie. In deze therapie leer je langzaam wennen aan het eten dat je nu niet eet. Dit gaat met kleine stapjes. Ook leer je om angstige gedachten over eten te vervangen door gedachten die je helpen. 

Als je jong bent, kunnen je ouders thuis samen met jou oefenen. De behandelaar vertelt hoe de oefeningen gaan en hoe je ouders je kunnen helpen. 

Waar kunnen kinderen terecht voor behandeling? 

SeysCentra is een expertisecentrum voor kinderen met eetproblemen. Hier kunnen kinderen leren eten en wordt de angst om te eten weggenomen. De behandeling geeft je vaardigheden, zoals het eten meteen naar je wangen laten gaan, een paar keer kauwen en dan doorslikken. Zo ontwijk je de smaak van eten. 

Wil je eerst meer weten over ARFID? Kijk dan op thuisarts.nl. 

Het belang van nazorg 

Als je bent opgenomen voor een behandeling, is nazorg van groot belang. Het gebeurt vaak dat de vaardigheden die je in de kliniek hebt aangeleerd, niet goed overgaan naar de thuissituatie. Dan volgt er een terugval. Om dit te voorkomen is een langzame afbouw van de behandeling belangrijk. Ook begeleiding in de thuissituatie is nodig. 

Wat kun je zelf doen? 

Vraag op tijd om hulp 

Hoe eerder je hulp vraagt, hoe groter de kans dat je beter wordt. Maak een afspraak bij de huisarts. Bespreek wat je eet op een dag, of je bang bent om te eten, veranderingen in je gewicht en klachten waar je last van hebt. 

Praat met mensen die je kent 

Probeer ook over je eetproblemen te praten met mensen die je goed kent. Zoals iemand van je familie of een vriend. Dan voel je je minder alleen. Mensen willen je steunen. De organisatie WEET (Nederlandse patiëntenvereniging voor eetstoornissen) biedt contact met andere mensen met een eetprobleem. 

Let op als je wil afvallen 

Als je met autisme gaat afvallen, is het belangrijk om goed op te letten dat je niet doorslaat. Ga in gesprek met iemand die jij vertrouwt en kijk samen hoe je het lijnen het beste kunt aanpakken. Is er stress, verminder die dan. Zet niet in op afvallen en calorieën tellen, maar richt je op gezond eten en een gezond lichaam. 

Aan dit artikel werkte(n) mee

  • Sabrina Schröder, psycholoog en wetenschappelijk onderzoeker bij Altrecht Rintveld Eetstoornissen

Je kunt ons altijd bellen of mailen

Twijfel je over wat je moet doen? Of weet je niet waar je moet beginnen? Dan kun je ons altijd bellen of mailen.

Cookies op deze website

Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.

Cookie instellingen

Strikt noodzakelijk 7 cookies

Je ontvangt strikt noodzakelijke cookies, omdat ze nodig zijn voor het juist functioneren van deze website. Deze cookies kun je niet uitschakelen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Voorkeuren 0 cookies

Deze website slaat jouw voorkeuren op zodat deze bij een volgend bezoek kunnen worden toegepast.

Geen cookies gevonden

Analyse 3 cookies

Deze website analyseert het gebruik ervan, zodat we functionaliteit daarop kunnen aanpassen en verbeteren. De gegevens zijn anoniem.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Tracking 1 cookies

Deze website analyseert je bezoek om de inhoud beter op jouw behoeften af te stemmen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Extern 0 cookies

Deze website maakt gebruik van externe functionaliteit, zoals Social Media deelmogelijkheden.

Geen cookies gevonden