Over seksuele identiteit en genderidentiteit

Over seksuele identiteit en genderidentiteit

Je seksuele identiteit en genderidentiteit maken deel uit van wie je bent. Er is een waaier aan termen die je kunt gebruiken om je seksuele identiteit en je genderidentiteit uit te drukken. De term LHBTQIA+ verwijst naar verschillende identiteiten rond seksualiteit en gender. LHBTQIA+ staat voor: lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, queer, intersekse en aseksueel, waarbij de + staat voor alle andere identiteiten die mensen herkennen.

In het kort

  • Seksuele identiteit gaat over tot wie je je seksueel en romantisch aangetrokken voelt (mannen, vrouwen, anderen).
  • Genderidentiteit gaat over hoe jij jezelf ziet: als man, vrouw of anders.
  • Een klein aantal mensen ervaart een verschil tussen hun geslacht en hun genderidentiteit.
  • Je seksuele identiteit en genderidentiteit kunnen ook in de loop van je leven veranderen.
  • Bij mensen met autisme lijkt er een grotere diversiteit in seksuele identiteit en genderidentiteit te zijn dan in de algemene bevolking.

Seksuele identiteit

Seksuele identiteit gaat over tot wie je je seksueel en romantisch aangetrokken voelt (mannen, vrouwen, anderen) en hoe je jezelf beschrijft (bijvoorbeeld homo, lesbisch of bi). Sommige mensen vinden het belangrijk om dit uitdrukkelijk te benoemen (bijvoorbeeld ‘ik ben homo’), anderen niet.

Genderidentiteit

Genderidentiteit gaat over hoe jij jezelf ziet: als man, vrouw of anders. Gender is een ingewikkelde term die verwijst naar de rollen, gedragingen en eigenschappen die in de maatschappij worden gekoppeld aan een geslacht (bijvoorbeeld mannen dragen broeken en geen rokken).

Je geslacht is hoe je bij je geboorte wordt genoemd (man, vrouw, intersekse) op basis van je geslachtkenmerken: een piemel, vulva of mengvorm.

Een klein aantal mensen ervaart een verschil tussen hun geslacht en hun genderidentiteit. Voor een deel van deze mensen is dat ontzettend moeilijk. Bij deze laatste groep kan sprake zijn van genderdysforie of genderincongruentie.

Stemmen jouw gevoelens en voorkeuren niet overeen met de traditionele man-vrouwverhouding? Dat hoeft ook niet. Onderstaande afbeelding – de ‘gender-unicorn’ – wordt internationaal veel gebruikt om verschillende begrippen (genderidentiteit, genderexpressie, sekse) te beschrijven. Een andere veelgebruikte afbeelding is de ‘genderkoek’.

Diversiteit

Er zijn veel mensen – met en zonder autisme – die zich afvragen wat hun seksuele identiteit en/of genderidentiteit is. Mensen kunnen zichzelf ook terugvinden in meerdere categorieën. Net zoals autisme zijn seksuele identiteit en genderidentiteit een spectrum. Je seksuele identiteit en genderidentiteit kunnen ook in de loop van je leven veranderen.

Bij mensen met autisme lijkt er een grotere diversiteit in seksuele identiteit en genderidentiteit te zijn dan in de algemene bevolking. Er zijn verschillende theorieën over waarom dat zo zou kunnen zijn, maar eigenlijk weten we dit nog niet goed. Het is niet zo dat de meerderheid van de mensen met autisme gendervragen heeft, maar het lijkt op dit moment wel zo dat meer autistische mensen hier mee bezig zijn dan in de algemene bevolking. Mogelijk hangt dit samen met bredere autismekenmerken. Lees ook eens de pagina’s Autismekenmerken en seksualiteit.

Dubbel 'uit de kast komen'

Als je niet voldoet aan het algemene verwachtingspatroon dan krijg je soms vervelende reacties. Alsof je niet mag zijn wie je bent. Mensen met autisme hebben het weleens over ‘dubbel uit de kast komen’ of ‘twee keer onder de regenboog doorgaan’: enerzijds bekendmaken dat je autistisch bent en anderzijds bekendmaken dat je niet-heteroseksueel bent of een genderdiverse identiteit hebt. Voor mensen met autisme en verstandelijke beperking speelt dit ook.

Op deze webpagina’s lees je ervaringen van mensen met autisme over hun seksuele identiteit en genderidentiteit.

"Mensen met autisme vertellen" 

  • Is het zo dat meer vrouwen met autisme dan zonder autisme zoekende zijn in seksuele identiteit en/of genderidentiteit? En waarom is dat dan zo?
  • Je hoeft niet te kiezen voor bijvoorbeeld een gender of identiteit. En het kan ook nog veranderen in de loop van je leven.
  • Ik weet niet zeker of ik echt voel dat ik een andere genderidentiteit heb of dat ik biseksueel ben of dat ik meega in een hype.
  • Ik vermoed dat veel mensen met autisme ergens op een spectrum zitten qua seksuele identiteit en genderidentiteit. Volgens mij is hier nog weinig kennis over, waardoor het moeilijk is om (h)erkenning en eventueel passende hulpverlening te vinden.

Blogs/vlogs van mensen met autisme

"Ouders vertellen"

  • Mijn dochter van 17 heeft zover ik weet nog geen seksueel contact gehad. De laatste jaren zoekt ze erg naar haar identiteit: wie ben ik? Op wie val ik? Deze onderwerpen spelen ook erg bij haar op school. Ik weet er niet veel over, maar ze is er erg open over en legt het mij uit. Ze zegt dat ze bigender en panseksueel is.
  • Mijn autistische kinderen zijn erg bezig met gender en seksuele oriëntatie. Daarvoor krijgen ze van ons alle ruimte. Maar ik vind het wel lastig om bij te benen. Vooral nu mijn 15-jarige denkt aseksueel te zijn. Ik hoop dat ze nog wat flexibel blijven in hun denken hierover.

"Professionals vertellen"

  • Waarom zie ik in de praktijk veel cliënten met autisme die worstelen met hun seksuele geaardheid en gendervraagstukken?
  • Een jongeman die ik begeleidde twijfelde over zijn genderidentiteit. Hij bleek echter ook heel sterk aangetrokken te zijn tot het uiterlijk van vrouwen en leek die aantrekkingskracht (dat wat hij heel mooi vond aan het vrouwelijk lichaam) wat te verwarren met zijn genderidentiteit. Hij kreeg hulp van de genderpoli om dit uit te zoeken.

Meer weten?

Websites met informatie over seksuele identiteit en genderdiversiteit

Over genderdiversiteit vind je meer informatie en verwijzingen op:

Voor mensen met een verstandelijke beperking is er ook informatie over genderdiversiteit:

In contact komen met mensen met soortgelijke vraagstukken? Advies nodig? Er zijn verschillende organisaties waar je terecht kunt.

  • Autiroze (in Nederland) en Aut & Out (in Vlaanderen).
  • Daarnaast zijn er ook organisaties die zich niet specifiek richten op mensen met autisme. In Nederland kun je terecht bij COC, in Vlaanderen bij Cavaria. Deze organisaties hebben onder andere lokale afdelingen en organiseren regelmatig activiteiten.
  • In Nederland is Transcafé LVB een ontmoetingsplek voor transgenders met een verstandelijke beperking.

Aan dit artikel werkte(n) mee

  • Jessica Slijpen, Informatietafel Autisme
  • Jeroen Dewinter, klinisch psycholoog en onderzoeker GGzE, Tilburg University en KU Leuven
  • Annelies Meuleman, ervaringsdeskundig beleidsadviseur

Over de webpagina's autisme en seksualiteit

Je kunt ons altijd bellen of mailen

Twijfel je over wat je moet doen? Of weet je niet waar je moet beginnen? Dan kun je ons altijd bellen of mailen.

Cookies op deze website

Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.

Cookie instellingen

Strikt noodzakelijk 7 cookies

Je ontvangt strikt noodzakelijke cookies, omdat ze nodig zijn voor het juist functioneren van deze website. Deze cookies kun je niet uitschakelen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Voorkeuren 0 cookies

Deze website slaat jouw voorkeuren op zodat deze bij een volgend bezoek kunnen worden toegepast.

Geen cookies gevonden

Analyse 3 cookies

Deze website analyseert het gebruik ervan, zodat we functionaliteit daarop kunnen aanpassen en verbeteren. De gegevens zijn anoniem.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Tracking 1 cookies

Deze website analyseert je bezoek om de inhoud beter op jouw behoeften af te stemmen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Extern 0 cookies

Deze website maakt gebruik van externe functionaliteit, zoals Social Media deelmogelijkheden.

Geen cookies gevonden