Ongeveer een kwart van alle mensen heeft problemen met slapen. Bij kinderen en volwassenen met autisme is dat zelfs zo'n 40 tot 80 procent. Veel problemen die bij autisme voorkomen, gaan hand in hand met slecht slapen. Vaak lossen de problemen overdag (deels) op als het slapen beter gaat.
We slapen ongeveer een derde van ons leven. Slapen is belangrijk om te kunnen functioneren. Zo'n 40 tot 80 procent van alle kinderen en volwassenen met autisme heeft moeite met slapen. Bij de algemene bevolking is dat ongeveer een kwart. De cijfers van verschillende onderzoeken lopen wat uiteen. Maar duidelijk is wel dat slaapproblemen bij mensen met autisme vaker voorkomen en vaak ook heftiger zijn.
Alle mensen hebben een slaap/waaksysteem. Je lichaam regelt met een interne biologische klok wanneer je wakker bent en wanneer je moet slapen. Ook bouw je gedurende de dag zogenaamde ‘slaapdruk’ op. Hoe langer je wakker bent, hoe groter de slaapdruk. Bij mensen met autisme werkt dat slaap/waaksysteem soms minder goed. Het waaksysteem kan bijvoorbeeld extra alert zijn. Switchen van waken naar slapen gaat dan minder makkelijk. Het kan ook anders afgesteld zijn waardoor je op andere tijden slaapt dan de meeste mensen.
Wie veel stress ervaart overdag, kan 's avonds moeilijker in slaap komen. Als je prikkelgevoelig bent, kost de verwerking van al die prikkels meer tijd. Het is dan lastiger om rustig in slaap te vallen. Je hoofd is nog bezig met het verwerken van wat er allemaal overdag is gebeurd. Ook kun je tijdens je slaap druk bezig zijn met het verwerken van prikkels en emoties. Daardoor is je slaap minder effectief.
Juist op het moment dat je wil gaan slapen, komen er lastige gedachten in je hoofd op. Heb ik dat vandaag wel handig aangepakt? Had ik niet anders moeten reageren? Heb ik me wel goed voorbereid op die opdracht morgen? Als ik nu niet snel in slaap val, kan ik morgen niet op tijd opstaan en loopt alles mis! Dit soort gedachten kunnen je vervelend uit je slaap houden.
Sommige kinderen of volwassenen hebben vooral moeite met in slaap vallen, andere met doorslapen en weer een andere groep heeft een verstoord slaap/waakritme waardoor ze bijvoorbeeld alleen overdag slapen en 's nachts juist wakker zijn.
De meest voorkomende slaapproblemen op een rij:
Niet kunnen inslapen, of inslapen duurt (veel) langer dan bij de meeste mensen.
Een verkorte nachtrust: je wordt veel te vroeg weer wakker.
Moeilijk doorslapen: je wordt een paar keer per nacht wakker en hebt dan moeite om snel weer door te slapen.
Verlaat slaap/waakritme: Dat betekent dat je veel later kan slapen en wakker wordt dan de meeste mensen. Dit kan slaaptekorten opleveren wanneer je voor school of werk wel steeds op tijd op moet staan.
Onregelmatig slaap/waakritme: Een slaapcyclus duurt normaal 24 uur. Bij mensen met een onregelmatig waak/slaapritme duurt die cyclus korter of juist langer. Dat betekent dat er geen duidelijk patroon is van wakker zijn en slapen, en dat de dag en de nacht vaak worden omgedraaid.
Veel last van nachtmerries, nachtangsten
Onrustig slapen, slaapwandelen of praten in de slaap.
Het is niet altijd makkelijk om te bepalen wat nu het gevolg is van een slaapprobleem en wat de oorzaak kan zijn. Te veel prikkels overdag, kunnen ervoor zorgen dat je 's avonds moeilijk tot rust komt en in slaap kan vallen. Maar slecht slapen kan er ook voor zorgen dat je overdag minder goed tegen prikkels kunt. Je kan zo terechtkomen in een vicieuze cirkel. Veel problemen die bij autisme voorkomen, gaan hand in hand met slecht slapen. Vaak lossen de problemen overdag (deels) op als het slapen beter gaat.
Mogelijke gevolgen (en soms oorzaken) van slecht slapen:
Stress en angst.
Overprikkeld voelen.
Snel boos of geïrriteerd zijn.
Dwangmatig gedrag.
Sociale problemen.
Slecht concentreren/slecht presteren.
Slecht geheugen.
Moeilijker leren.
Somber, depressief zijn.
Wil je aan de slag met je slaapprobleem? Lees dan meer over wat je zelf kunt doen om je slaapprobleem aan te pakken.
Twijfel je over wat je moet doen? Of weet je niet waar je moet beginnen? Dan kun je ons altijd bellen of mailen.
Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.
