Opgroeien met een ouder met autisme

Opgroeien met een ouder met autisme: je bent niet de enige

Veel kinderen, jongeren en volwassenen groeien op met een ouder met autisme. Dat kan soms best ingewikkeld zijn, maar je staat er niet alleen voor. Lees meer over wat het betekent en hoe je ermee om kunt gaan. 

In het kort

  • Ouders met autisme hebben sterke en zwakke kanten.  
  • Elk gezin is anders: autisme zie je op verschillende manieren terug. 
  • Emoties uiten is soms lastiger, maar de emoties zijn er wel. 
  • Autisme is erfelijk: misschien herken je ook dingen bij jezelf. 

Je ouder heeft autisme: wat betekent dat? 

1 tot 2 procent van de Nederlanders, meer dan 200.000 mensen, heeft autisme. Het aantal mensen dat te maken heeft met autisme – zoals ouders, broers, zussen, partners, maar dus ook kinderen – is vele malen groter. Bij mensen met autisme functioneert het brein op sommige vlakken anders dan bij de meeste mensen. 70 procent van de mensen met autisme heeft een gemiddelde tot hoge intelligentie. Ongeveer 30 procent heeft een (licht) verstandelijke beperking.

Sterke en zwakke kanten 

Mensen met autisme hebben vaak duidelijke sterke kanten en zwakke kanten. Dat zie je misschien ook bij jouw ouder(s). Zo hebben mensen met autisme vaak een goed oog voor detail, kunnen ze analytisch denken, zijn ze loyaal en eerlijk. Maak vaak zie je ook meer moeite met het verwerken van informatie en prikkels. Ook kunnen er moeilijkheden zijn met communiceren, op sociaal gebied en met flexibel reageren op veranderingen.  

Misschien merk je dit bij je ouder(s): 

  • Weinig oogcontact tijdens een gesprek. 

  • Vrij direct in communicatie. 

  • Veel geluid en drukte in huis zorgen snel voor irritatie. 

  • Veel behoefte om alleen te zijn. 

  • Soms onbereikbaar, in zichzelf gekeerd. 

  • Moeite om beslissingen te nemen. 

  • Afwijken van plannen geeft onrust. 

  • Veel behoefte aan structuur en vaste regels. 

  • Feestjes en drukte worden vermeden of kort gehouden. 

  • Jouw emoties worden niet altijd gezien. 

Je bent niet de enige 

Veel mensen met autisme hebben kinderen. Als jij een ouder hebt met autisme, ben je dus zeker niet de enige. Niet iedere volwassene met autisme weet van zichzelf dat hij of zij autisme heeft. Soms komt de diagnose pas op volwassen leeftijd, soms helemaal nooit. En soms heeft een van de kinderen autisme, en blijkt daarna pas dat er ook autisme speelt bij één of bij allebei de ouders. Contact met andere kinderen van ouders met autisme kan herkenning geven en kan steunend zijn op lastige momenten.  

  • Kijk eens op autisme.nl of er een geschikte gespreksgroep is bij jou in de buurt.  

  • KOPPsupport van het Trimbos Instituut is speciaal bedoeld voor jongeren met een ouder of ouders met psychische problemen. 

Ieder gezin met autisme is anders 

Misschien maakt jouw vader weleens ongepaste opmerkingen of grapjes waar je vrienden bij zijn. Het kan ook zijn dat jouw moeder je niet vaak knuffelt en het lastig vindt om te zeggen dat ze van je houdt. Misschien uiten je ouders vaak kritiek, omdat ze vooral op details letten die jij niet belangrijk vindt. Maar vinden ze het lastiger om ook complimenten te geven, die jij juist graag zou willen krijgen.  

Het kan ook zijn dat je niet zoveel merkt van het autisme van je ouder(s), of dat je juist veel in je ouder(s) herkent en jullie elkaar extra goed aanvoelen. Bij iedere ouder met autisme uiten de sterke en zwakke kanten van autisme zich op een andere manier. Ieder gezin waarin autisme speelt, is dan ook anders.  

Houdt mijn ouder wel van mij? 

Als je ouder autisme heeft, kan het zijn dat hij of zij het lastiger vindt om emoties te uiten. Maar dat betekent niet dat die emoties er niet zijn. En dus ook niet dat je ouder niet van je houdt. Het kan zijn dat je ouder zijn of haar liefde op een andere manier uit. Minder met knuffels, maar meer door dingen te doen.  

Het kan ook zijn dat je ouder jouw emoties niet goed kan lezen. Het helpt dan om heel direct te vertellen wat je voelt. Veel mensen met autisme kunnen lastig ‘acteren’. Als ze iets zeggen, kunnen ze vrij direct en soms misschien een beetje bot overkomen. Maar daardoor zijn ze ook vaak eerlijk en duidelijk, en dat kan zeker voordelen hebben. Zelf ook direct en duidelijk zijn, maakt de communicatie makkelijker. 

Behoefte aan structuur 

Misschien merk je bij jouw ouder(s) een grote behoefte aan structuur en duidelijkheid. Of een gevoeligheid voor prikkels. Dan kan het misschien zijn dat bij jullie thuis alles strak geregeld is. Overal zijn vaste afspraken over en iedereen moet zich daaraan houden. Dat heeft voordelen, maar ook nadelen. Want spontane uitjes of bezoek van vrienden is er vaak niet bij. Dat geeft te veel stress en onrust. Zo'n strak geregeld bestaan kan voor jou als kind, zeker als je wat ouder wordt, best lastig zijn. 

Praat erover als je dingen anders wil 

Zoals gezegd is iedere ouder met autisme, en dus ieder gezin, anders. Dat betekent dat ook ieder kind van ouders met autisme andere problemen kan ervaren. Vind jij dat bepaalde dingen die samenhangen met het autisme van je ouder(s), jouw leven lastig maken? Probeer er dan met je ouder(s) over te praten. 

Vaak is er best verandering mogelijk, als het maar duidelijk is en van tevoren is aangekondigd. Lukt het niet om in gesprek te gaan? Vraag dan hulp aan iemand anders die jij vertrouwt en ga samen het gesprek met je ouder(s) aan. Kom je er samen niet uit, vraag dan advies aan je huisarts. Dan kunnen jij en je ouders misschien op een andere manier hulp krijgen. 

Kan ik zelf ook autisme hebben? 

Autisme is erfelijk. Maar als je ouder autisme heeft, betekent dat niet altijd dat jij ook autisme hebt. Je hebt wel een grotere kans op autisme. Het Nederlands Autisme Register (NAR) deed een onderzoek onder 562 volwassenen met autisme en een gemiddeld tot hoog IQ. Van hen hadden 338 personen geen kinderen. 176 van hen hadden één kind of kinderen met autisme. 48 mensen hadden wel een kind of kinderen, maar die had(den) geen autisme.  

Herken je dingen bij jezelf die je ook bij je ouder met autisme ziet? En heb je daar last van in je dagelijks leven? Je kunt via je huisarts laten onderzoeken of jij ook autisme hebt. Maar een diagnose is niet per se nodig. Ook zonder diagnose kun je dingen herkennen. Soms is dat al genoeg om jezelf wat beter te begrijpen. 

Aan dit artikel werkte(n) mee

  • Lisa Snip, klinisch psycholoog en psychotherapeut, auteur Leidraad ouderschap en autisme

Je kunt ons altijd bellen of mailen

Twijfel je over wat je moet doen? Of weet je niet waar je moet beginnen? Dan kun je ons altijd bellen of mailen.

Cookies op deze website

Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.

Cookie instellingen

Strikt noodzakelijk 7 cookies

Je ontvangt strikt noodzakelijke cookies, omdat ze nodig zijn voor het juist functioneren van deze website. Deze cookies kun je niet uitschakelen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Voorkeuren 0 cookies

Deze website slaat jouw voorkeuren op zodat deze bij een volgend bezoek kunnen worden toegepast.

Geen cookies gevonden

Analyse 3 cookies

Deze website analyseert het gebruik ervan, zodat we functionaliteit daarop kunnen aanpassen en verbeteren. De gegevens zijn anoniem.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Tracking 1 cookies

Deze website analyseert je bezoek om de inhoud beter op jouw behoeften af te stemmen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Extern 0 cookies

Deze website maakt gebruik van externe functionaliteit, zoals Social Media deelmogelijkheden.

Geen cookies gevonden