Uitdagingen én mooie kanten
Weinig energie
Doordat de hersenen anders werken bij iemand met autisme, kost het meer energie om alledaagse prikkels te verwerken. Het kan zijn dat jouw ouder daardoor eerder moe is of overprikkeld. En daardoor minder energie heeft om dingen met jou te doen. Het kan voelen alsof jij te veel bent voor je ouder, maar het ligt niet aan jou. Autisme hebben kost gewoon veel energie.
Eerlijkheid: je weet waar je aan toe bent
Mensen met autisme kunnen heel eerlijk en direct zijn. Dat kan nogal bot overkomen, maar je weet wel altijd waar je aan toe bent. Je ouder zal niet snel liegen en zegt over het algemeen wat hij of zij voelt. Dat zorg er ook voor dat jouw ouder betrouwbaar is. Je kunt ervan op aan dat wat je ouder zegt waar is. Als iets is afgesproken, wordt die afspraak ook nagekomen.
Weinig spontane dingen doen
Voor ouders met autisme is het soms lastig om zomaar wat te fantaseren tijdens het spelen. De kans is dus aanwezig dat jouw ouder niet graag een fantasiespel met jou speelt. Het kan ook zijn dat jouw ouder hier juist heel goed in is. Het kan ook zijn dat spontane uitjes of onverwachte speelafspraakjes met vriendjes minder aanwezig of lastig zijn bij jou thuis. Als iets van tevoren wordt gepland, is er vaak wel van alles mogelijk.
Bijzondere interesses delen
Veel mensen met autisme hebben specifieke interesses. Het kan leuk zijn om zo'n interesse met je ouder te delen. Spontaan spelen is er misschien niet bij, maar samen in een hobby of interesse duiken kan wel heel leuk zijn en jullie band versterken. Vaak zijn mensen met autisme ook heel leergierig en zoeken ze alles uit wat er te weten is over een onderwerp. Door samen bezig te zijn en te praten over specifieke interesses, leer je je ouder goed kennen. Zo kun je bijzondere, diepgaande gesprekken met elkaar hebben.
Strakke routines waar jij je aan moet houden
Soms heeft een ouder met autisme veel behoefte aan structuur en een vast schema. Jullie eten op vaste tijden, en misschien hebben jullie wel een weekmenu dat steeds terugkomt. Ook andere activiteiten in de week kunnen helemaal gepland zijn. Het is moeilijk voor jouw ouder(s) om van die vaste routine af te wijken. Voor jou kan dat lastig zijn en benauwend voelen. Als je een vriend te eten wil vragen, moet je dat lang van tevoren aankondigen. Spontaan ergens afspreken wordt niet gewaardeerd en jullie gaan vaak naar dezelfde plek op vakantie.
Rust en kalmte thuis
Vasthouden aan routines zorgt ook voor rust en kalmte in huis. Je hebt houvast, weet waar je aan toe bent en wat je kunt verwachten. Bij jou thuis zal er niet snel chaos zijn. Als je zelf ook behoefte hebt aan structuur, kan dat heel prettig zijn. Je hebt zelf tijd en ruimte om bij te komen van een drukke schooldag. Je weet precies wanneer jullie gaan eten, wie er op bezoek komt en wanneer jij je huiswerk maakt. Maar als jij zo'n strak schema niet prettig vindt, kan dat vervelend zijn. Wat jij nodig hebt, is ook belangrijk! Ga in gesprek met je ouder(s) om te kijken hoe dingen anders kunnen.
Overprikkeling thuis
Mensen met autisme hebben vaak moeite met het verwerken van prikkels. Geluiden, geuren, felle lichten, drukke gesprekken; al deze dingen kunnen iemand met autisme al snel overbelasten. Kinderen maken van nature lawaai en troep, vragen aandacht en moeten verzorgd worden. Voor ouders met autisme kunnen de prikkels die kinderen geven, en de druk van het opvoeden en verzorgen, extra zwaar zijn en veel energie kosten.
Rekening houden
Als kind merk je op dat je ouder het moeilijk heeft en ga je je aanpassen. Je praat zachtjes, probeert niet tot last te zijn en zorgt ervoor dat je ouder niet overstuur raakt. Je leert dus als vanzelf rekening houden met je ouder, en daardoor ook met anderen. Belangrijk is wel dat je ook aan jezelf denkt. Jouw behoeften doen ertoe. Het is niet erg om rekening te houden met elkaar, maar dat moet 2 kanten op gaan. Jouw ouder moet ook oog hebben voor wat belangrijk is voor jou. Het is niet jouw taak om voor je ouder(s) te zorgen.
Merk je dat je te veel de ‘ouderrol’ op je neemt? Praat erover met je ouder(s) of met iemand anders die jij vertrouwt, of zoek professionele hulp. Vaak is er ook best ondersteuning mogelijk, met wat hulp van familie en vrienden. Mensen willen vaker helpen dan je misschien denkt.
Je leert belangrijke vaardigheden
Niet alleen leer je rekening te houden met anderen als je opgroeit met een ouder met autisme, je leert ook veel andere dingen:
Niet altijd begrepen worden
Voor een ouder met autisme kan het moeilijk zijn om zich te verplaatsen in de belevingswereld van jou als kind. Als de signalen subtiel zijn, worden die niet altijd opgemerkt. Het helpt om letterlijk te zeggen wat er scheelt: ‘Pap, ik ben verdrietig want ik heb ruzie met mijn vriendin.’ Het kan eenzaam voelen als je het idee hebt dat jij niet wordt gezien.
Ook de buitenwereld heeft niet altijd begrip voor de situatie waar je in zit. En voor jou is het ook moeilijk uitleggen zonder dat je voor je gevoel je ouder ‘verraadt’ of in de steek laat. Je ouder wil graag goed voor je zorgen, maar dat lukt niet altijd vanzelf. Autisme is geen excuus als er dingen moeilijk zijn thuis, maar wel een verklaring. Het is belangrijk om erover te praten als je het moeilijk hebt of als je dingen anders zou willen.