Autisme en burn-out

Burn-out betekent letterlijk 'opgebrand'. Als je een burn-out hebt, voel je je lichamelijk en mentaal volledig uitgeput. Klachten zijn bijvoorbeeld: 

• Forse vermoeidheidsklachten. 

• Toegenomen prikkelgevoeligheid. 

• Dingen die je eerder wel prima kon doen, kosten nu erg veel energie of lukken niet meer. 

• Slaapproblemen. 

• Je bent meer prikkelbaar. 

• Je kunt je minder goed concentreren. 

• Je vergeet dingen sneller.

In de autismegemeenschap is de term ‘autistische burn-out' al een tijd gangbaar. Mensen met autisme gebruiken deze term voor een gevoel van extreme uitputting, een toegenomen prikkelgevoeligheid en een terugval in zelfstandigheid. 

Sinds 2020 wordt de autistische burn-out ook voorzichtig genoemd in wetenschappelijke literatuur. Het is belangrijk dat er onderzoek naar wordt gedaan. Dat geeft meer duidelijkheid over de oorzaak van een autistische burn-out. En over wat helpt om zo’n burn-out te voorkomen of om ervan te herstellen. In dit artikel van deskundigen Annelies Spek, Michelle Kiep en Fleur Schoondermark lees je meer over de autistische burn-out. 

Burn-out hangt sterk samen met stress, op het werk of in je privéleven. Dat geldt voor mensen met en zonder autisme. Werkstress ontstaat bijvoorbeeld doordat je te hard werkt. Of omdat de sfeer op de werkplek niet fijn is. Als je dan ook nog eens buiten werktijd niet genoeg kunt ontspannen, raakt je energie op. Je raakt uitgeput.  

Mensen met autisme kunnen ook juist overbelast raken door stress in het dagelijks leven: door het huishouden, zorgen voor kinderen, een sociaal netwerk bijhouden. Vaak is dat bij mensen met autisme eerder de oorzaak van een burn-out dan stress op het werk. 

Op de website van WerkWeb Autisme vind je meer informatie en tips voor omgaan met stress op het werk. 

De huisarts of bedrijfsarts kan beoordelen of je een burn-out hebt. Die verwijst je zo nodig door naar een coach of psycholoog, voor behandeling. Samen kijken jullie wat de klachten veroorzaakt en wat je kunt doen om de klachten te verminderen. 

Een coach of psycholoog kan je ook helpen met het aanleren van nieuwe vaardigheden. Bijvoorbeeld je grenzen op tijd aangeven, beter omgaan met je tijd of meer zelfvertrouwen krijgen. Het komt ook vaak voor dat mensen met autisme overvraagd worden door het 'gewone' leven. Zoals boodschappen doen, sociale contacten, etc. Dan is het belangrijk om samen met een begeleider te onderzoeken wat een realistische dagindeling is en of het helpt om bepaalde dingen niet meer te doen of te laten overnemen. 

Heb je een baan? Hulp krijgen van een coach kan vaak ook via je werk. De kosten worden dan helemaal of voor een deel vergoed. 

• Neem iemand in vertrouwen. Bijvoorbeeld je partner, een vriend, een collega of een vertrouwenspersoon. 

• Erover praten helpt. De ander kan dan met je meedenken en met je meegaan naar de huisarts. Of naar een andere afspraak voor hulp. 

• Zorg voor voldoende rust én activiteit. Wat voldoende is, verschilt per persoon. Te veel rust kan juist weer zorgen voor onderprikkeling en piekeren. 

• Wissel periodes van rust en activiteit voldoende af. Een goede richtlijn is: ‘Na elke inspanning een ontspanning!’ 

• Voel je je slecht? Dan kan het verleidelijk zijn om binnen te blijven. Om minder te doen. Terwijl het juist dan belangrijk is om te blijven bewegen. 

• Door beweging voel je je fitter. Daarnaast blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat beweging je humeur verbetert en angstklachten vermindert. 

• Uit onderzoek blijkt ook dat in de natuur zijn je stressniveau verlaagt. Buiten krijg je door zonlicht ook meer vitamine-D binnen. Dit helpt je om je beter te voelen. 

• Als je stress hebt, kan het lastig zijn om goed te slapen. Toch is slapen enorm belangrijk. Als je slaapt, herstelt je lichaam en bouw je weer energie op. 

• Wat helpt is voldoende ventilatie, een goed bed en geen inspanning vlak voor het slapen. Lees meer over slapen en slaapproblemen en wat je zelf kunt doen om beter te slapen. Helpen deze tips niet? Vraag dan om hulp bij je huisarts. 

• Marja Boxhoorn – Meer rust en minder stress bij autisme 

• Barbara de Leeuw – Overprikkeling voorkomen 

• Annelies Spek – Mindfulness bij volwassenen met autisme