Overprikkeling
In een seksuele situatie is overprikkeling soms een uitdaging. Overprikkeling kan op veel verschillende manieren ontstaan: zintuiglijk, maar net zo goed door emoties en gedachten. Misschien ervaar je bijvoorbeeld sociale druk of miscommunicatie, of raak je overweldigd door de onbekendheid met een bepaalde situatie. Dikwijls gaat het om een combinatie van allerlei factoren die gedurende de dag of de week óf gedurende de seks zijn opgebouwd.
Als je zelf niet (tijdig) doorhebt dat je overprikkeld raakt, kan dat een vervelende situatie voor je opleveren en je seksuele activiteit verstoren. Je kunt bijvoorbeeld eigenlijk helemaal geen ruimte in je hoofd hebben voor seks en daardoor tijdens een vrijpartij blokkeren.
Hoe je dit kunt voorkomen? Probeer rust in te plannen voorafgaand aan seks. Of maak het voorspelbaar (zie ook (On)duidelijkheid en verandering). Zo blijft seks aangenaam.
Voor een aantal mensen is solo- of partnerseks juist een manier om te ontladen of om rust te vinden.
Ook voor mensen met autisme en een verstandelijke beperking kan het belangrijk zijn om te leren herkennen wanneer zij seks hebben om te ontladen en wanneer zij seks hebben om het plezier van de seks zelf.
Onderprikkeling
Sommige autistische mensen ervaren vooral onderprikkeling in hun (seks)leven. Ze zijn verveeld of ervaren gevoelens van leegte. Als gevolg daarvan gaan sommigen veel masturberen of porno kijken. Daar is op zich niets mis mee, zolang je nog geniet van seks en het je niet belemmert in andere activiteiten in je leven. (zie ook Specifieke interesses)
Soms wordt onderprikkeling beschreven als het niet voelen van bijvoorbeeld honger, pijn, emoties of eigen grenzen en behoeftes. Hierover kun je meer lezen onder Interoceptie en alexithymie.
Wat werkt voor jou?
Om van seks te kunnen genieten is het belangrijk om te ontdekken welke vorm en mate van prikkeling bij jou past. Het is goed mogelijk dat jouw eventuele partner dit op een andere manier ervaart, of jouw overprikkeling of onderprikkeling niet opmerkt. Ga hierover met je partner in gesprek en ga samen op zoek naar wat voor jullie werkt.
Enkele tips:
- Communiceer duidelijk als je overprikkeling of onderprikkeling ervaart. (Zie Sociale interactie en communicatie)
- Maak prikkeling voorspelbaar door af te spreken wanneer je wat gaat doen.
- Rust vooraf of neem tijdens seks een time-out als je gevoelig bent voor overprikkeling.
- Gebruik hulpmiddelen om prikkels te remmen of juist te versterken. (Zie Zintuiglijke prikkels)
- Zoek een (andere) manier van seks die beter bij je past. Op de pagina Meer informatie, hulp en ondersteuning vind je goede algemene websites met informatie en oefeningen hierover.