Jonge kinderen
Bij sommige jonge kinderen met autisme valt op dat zij niet dezelfde interesse in hun lichaam hebben als jonge niet-autistische kinderen. Sommige kinderen spelen bijvoorbeeld als baby niet met hun voetjes. Er zijn ook kinderen die het niet fijn vinden om geknuffeld te worden, ook niet door hun ouders. Sommige jongeren en volwassenen oefenen om aan aanrakingen te wennen, anderen vermijden aanrakingen liever.
Puberteit
Lichamelijke ontwikkelingen en de gevolgen van hormonale veranderingen tijdens de puberteit zijn soms verwarrend. Soms kun je als jongere de veranderingen van je lichaam niet bijhouden. Het is belangrijk dat je als jongere tijdig weet wat je kan verwachten en dat voorlichtingsmateriaal gebruikt wordt dat passend is. Er is veel verschillend materiaal beschikbaar, waar ook volwassenen vaak nog van kunnen leren. (Zie Seksuele voorlichting en Tempoverschil in lichamelijke en sociaal-emotionele ontwikkeling)
Zwangerschap en bevalling
Vrouwen kunnen moeite hebben met de intense lichamelijke sensaties van een zwangerschap of bevalling. Verloskundigen en andere zorgverleners weten meestal niet hoe overweldigend dit voor iemand met autisme kan zijn. Het kan helpen om bij de keuze voor een verloskundige te vragen naar bekendheid met autisme. Ook kun je aangeven wat je zelf nodig hebt in de begeleiding. Lees meer over het vinden van ondersteuning op Meer informatie, hulp en ondersteuning. De Leidraad aanstaand ouderschap en autisme biedt houvast bij de voorbereiding op zwangerschap, bevalling en de eerste tijd met een baby. Het online boek Kinderwens en psychische kwetsbaarheid staat vol ervaringen van onder andere mensen met autisme.
Sommige vrouwen en mannen hebben wel een kinderwens, maar voelen afkeer van de seks die daarvoor nodig is. Hierbij kunnen autismekenmerken of negatieve ervaringen uit het verleden een rol spelen. Toch zijn er verschillende mogelijkheden om een kind te krijgen zonder geslachtsgemeenschap. Je kunt hierover in gesprek gaan met je huisarts, die je kan doorverwijzen naar gespecialiseerde hulp. Het is belangrijk om vooraf goed na te denken hoe je uit kunt leggen waarom je geen seks wil.
Als mensen met autisme en een verstandelijke beperking een kinderwens hebben en er twijfels zijn of dat verstandig is, dan kan de Handreiking kinderwens en anticonceptie een uitkomst bieden.
Hogere leeftijd
Sommige mensen krijgen als ze ouder worden minder zin in seks, of ervaren daarbij lichamelijke uitdagingen. Tegelijkertijd zijn veel mensen tot op zeer hoge leeftijd seksueel actief. Bij vrouwen zorgt de menopauze voor veel veranderingen in hun lichaam. Lees meer in de factsheet Autisme en de overgang: Tijd om het taboe te doorbreken. Je vindt de factsheet op fann.autisme.nl onder Producten. Mannen krijgen soms erectieproblemen of andere lichamelijke ongemakken. Ook zulke veranderingen kunnen lastig zijn om te ervaren en mee om te gaan.
"Mensen met autisme vertellen"
- Ik had wel een kinderwens, maar vond het idee van een zwangerschap en bevalling beangstigend. Ik zag enorm op tegen alle heftige dingen die in mijn lichaam zouden gebeuren en waar ik geen vat op had. Toen kwam ik op het idee om te gaan praten met een paar moeders die autistisch zijn. Het horen van hun ervaringen heeft me enorm geholpen. Ik vond het nog steeds enorm spannend, maar had ook het vertrouwen dat ik het aan zou kunnen. Bovendien kon ik op hen terugvallen om mijn ervaringen te delen. Inmiddels ben ik dolgelukkig dat ik moeder van twee kinderen ben.
- Ik heb het idee dat vrouwen met autisme meer dan gemiddeld last hebben van hun menstruatie.
- Iedereen heeft weer andere verlangens, gevoeligheden, mogelijkheden, denkbeelden en ervaringen. Je mag voor jezelf uitvinden wat bij jou past, of je nou autisme hebt of niet.
- Hoe kun je met iemand seks hebben als je met die persoon geen kinderen wil? Ik wil dat risico niet nemen.
- Volgens mij zijn alle lichamelijke veranderingen tijdens de puberteit voor ons lastiger om aan te wennen: menstruatie, groeischeuten, schaamhaar krijgen, borsten, penis wordt stijf, …
- Mensen met autisme worden vaak weergegeven als onschuldig en zelfs seksloos. Zelf had ik al vrij jong heel veel interesse in liefde en later in seks. Van de pubertijd tot mijn 22e was ik hyperseksueel. Nu besef ik dat dit misschien juist met mijn autisme te maken had. Seks kan een heel duidelijke manier zijn om te ervaren dat twee mensen elkaar leuk en aantrekkelijk vinden. En het is ook een soort stimming met veel repeterende en fijne handelingen, die iemand anders blij kunnen maken.
- Het boek 'Oomen stroomt over' van Francien Oomen hielp mij om meer inzicht te krijgen in de overgang.
Blogs van mensen met autisme
"Ouders aan het woord"
- Toen mijn zoon in zijn puberteit natte dromen kreeg, dacht hij dat hij in zijn bed plaste. Ik heb hem vaak uitgelegd dat dit niet zo was, maar hij bleef het zo ervaren.
- Zal mijn dochter – als zij dat zou willen – het later aankunnen om zelf zwanger te zijn en kinderen te krijgen? Hoe kan ik haar uitleggen hoe alles in zijn werk gaat?
"Professionals vertellen"
- Een cliënte met een licht verstandelijke beperking en autisme had vooral ’s nachts veel opvliegers, en raakte daarvan in paniek. In eerste instantie dachten we helemaal niet aan de overgang. Er werden allerlei onderzoeken gedaan en ze zou rustgevende medicijnen krijgen. Een begeleidster die zelf in de overgang zat, herkende de verschijnselen. Zij heeft de cliënte uitgelegd wat er in haar lijf gebeurde. Dit, en een middeltje tegen nachtelijk zweten, hebben het probleem verholpen.
- Ik ken een aantal vrouwen met autisme die veel last hebben van hormoonschommelingen als ze ongesteld moeten worden. Naast lichamelijke klachten (hoofdpijn, vocht vasthouden, moeheid) hebben ze voordat ze ongesteld moeten worden ook veel meer last van hun autisme (paniek, depressie en zelfs zelfmoordneigingen). Nieuwe onderzoeken over de rol van hormonen en immuunsysteem bij een aantal psychiatrische diagnoses (waaronder autisme) bevestigen mijn observaties.
- Het lijkt erop dat autistische vrouwen sterke stemmingswisselingen kunnen hebben door de hormoonwisselingen rondom hun menstruatie. Als je zo’n patroon in je cyclus herkent, is het minder ontregelend.
Meer lezen
