Verbinding en liefde

Verbinding en liefde

Kun je als persoon met autisme daadwerkelijk verbinding ervaren met een ander? Kun je liefde ervaren? Of genegenheid? Wat is hiervan nodig om een relatie te kunnen hebben? Deze en soortgelijke vragen worden regelmatig gesteld.

Vele vormen

Verbinding kan vele vormen hebben. Sommige mensen verbinden bijvoorbeeld door met elkaar te praten, anderen door elkaar aan te voelen, weer anderen door samen activiteiten te ondernemen. Op wat voor manieren jij je met anderen verbindt, weet je waarschijnlijk al uit je leven tot nu toe en kun je verder gaan onderzoeken naar de toekomst. De manier waarop je verbindt kan met een nieuw persoon weer anders zijn dan je tot nu toe hebt ervaren.

Liefde, genegenheid en veel soortgelijke begrippen zijn moeilijk om precies te beschrijven. Sommige mensen geven aan dat ze dat gewoon voelen, maar er zijn ook mensen die zulke gevoelens verminderd of niet waarnemen. Als je je eigen gevoelens minder goed waarneemt, kan het ook lastiger zijn om de gevoelens van een ander te herkennen. (lees ook Interoceptie en alexithymie).

(On)zekerheid

Onduidelijkheid in het ervaren van je eigen gevoelens of je gevoelens voor een ander hoeven niet te betekenen dat je geen goede of langdurende relatie kunt hebben. Je kunt de behoefte hebben om 100% zeker te zijn van je gevoelens voordat je een relatie aangaat of om een relatie te willen voortzetten. Het is de vraag of dat je helpt. Je kunt niet zeker weten hoe een relatie gaat verlopen. Alleen al door de tijd veranderen omstandigheden en mensen. Belangrijk is het afstemmen van verwachtingen met je partner(s), bijvoorbeeld door er over te praten.

Als je autisme hebt kun je soms sterk opgaan in je eigen belevingswereld en weinig aandacht hebben voor anderen. Als aandacht voor elkaar belangrijk is in je relatie, kun je bewust tijd maken om met de ander te verbinden. Plan bijvoorbeeld gezamenlijke activiteiten waar je allebei plezier uithaalt. Sommige tips uit Daten kunnen hierbij helpen. Lees ook Specifieke en intense interesses.

Verwachtingen

In relaties speelt regelmatig dat de ene partner verwachtingen heeft waarvan de andere partner zich niet bewust is, of waar de andere partner niet aan wil of kan voldoen. Wat ook regelmatig gebeurt, is dat je onbewust verwacht dat jouw partner liefde toont op de manier zoals je dat zelf doet. Terwijl er vele manieren zijn om liefde te uiten. Als je op internet zoekt op ‘liefdestalen’ vind je hier verschillende voorbeelden van.

Het kan helpen om allebei aan te geven wat je ervaart bij het gedrag van de ander en om helder en concreet uit te spreken wat je graag wil.

"Mensen met autisme vertellen"

• Ik vind het moeilijk om bij mezelf te voelen wie of wat ik leuk vind. Daarom weet ik ook niet of ik een relatie wil of wat voor relatie ik zou willen.
• Ik denk nogal zwartwit. Ik weet niet precies wat ik voor mijn partner voel. Omdat ik het niet zo goed weet, zal ik het ook geen liefde noemen.
• Ik ervaar elke ontmoeting met iemand bijna alsof ik die persoon voor de eerste keer ontmoet. Als ik de deur opendoe dan denk ik “O ja, zo zie jij eruit.” Als ik iemand alleen in sportkleding ken, herken ik die persoon niet in andere kleding. Mijn hoofd maakt die vertaalslag niet. Ik heb daarmee ook het gevoel dat ik niet echt een band met iemand opbouw.
• Hoe weet je of je verliefd bent? Hoe weet je of je van iemand houdt? Wat is houden van? Hoe weet je of je je seksueel aangetrokken voelt tot iemand? En hoe maak je het onderscheid tussen die drie? Mensen geven altijd nietszeggende antwoorden zoals ‘dat weet je gewoon’. Dat geeft mij alleen maar het gevoel dat ik raar ben omdat ik dat niet zomaar weet.
• Ik ervaar geen empathie van binnenuit. Maar ik geef wel oprecht om de mensen om me heen en wil dit ook graag laten blijken. Daarom heb ik mezelf gedrag aangeleerd om dit te laten blijken. Als iemands kat doodgaat, stuur ik een kaartje. Als mijn partner verdrietig is, dan vraag ik hoe die zich voelt in plaats van dat ik een rationele analyse geef. Het is aangeleerd gedrag maar niet minder oprecht en het doet ook echt wat in de relatie met de ander. Bovendien voel ik dat ik regie heb in het contact.
• Ik heb het gevoel dat er heel andere regels gelden voor vriendschap en voor relaties. Ik krijg er maar geen vat op.
• Als ik verliefd ben dan raak ik helemaal de weg kwijt en kan ik niets meer. Ik heb jarenlang gelukkig samengewoond en kinderen gekregen met iemand waarbij dat gevoel niet zo intens was. Dat gaf wel een heel fijn en warm gevoel.
• Ik voel het verschil tussen vriendschap en liefde niet. Ik hou van mijn vrienden. Is dat dan liefde?
• What is love? Ik weet niet hoe ik dit moet voelen. Gaat het om verliefdheid? Seksuele aantrekkingskracht? Bewondering voor de ander? Kun je liefde voelen voor iemand die je pas net kent? Ik vind het allemaal maar ingewikkeld en probeer me er niks van aan te trekken. Als ik me fijn bij iemand voel, hoef ik daar geen label op te plakken.
• Ik weet niet wat genegenheid is. Daarom weet ik ook niet of ik dat kan ervaren.

"Partners vertellen"

• Ik heb het gevoel dat mijn partner maar van één persoon tegelijk kan houden. Sinds we een kind hebben lijkt de genegenheid voor mij haast weg en gaat die naar ons kind.
• Ik heb zelf diepe gevoelens van liefde, verbinding en begeerte. Ik vraag mij af of mijn partner dat ook zo ervaart. Een gevoel – welk gevoel dan ook – lijkt bij hem minder intens en blijft minder lang hangen dan bij mij. Komt dat omdat hij ‘een stoere man’ is, omdat hij autistisch is, of omdat hij ADHD heeft? Ik vind het heel interessant, maar tegelijkertijd doet het er niet toe want ik hou van hem zoals hij is.

"Ouders vertellen"

• Ons kind met autisme is afhankelijk van hulp en we verwachten dat dit ook zo zal blijven. We maken ons zorgen dat dit een heel moeilijke situatie is om een potentiële partner te leren kennen en ooit een relatie te kunnen opbouwen.