Diagnose krijgen op latere leeftijd

Diagnose op latere leeftijd

Het vaststellen van autisme op oudere leeftijd is vaak lastig. De standaard vragenlijsten zijn bijvoorbeeld niet altijd geschikt, omdat autisme op latere leeftijd anders tot uiting komt. Lees hoe een diagnose op latere leeftijd tot stand komt en hoe je met zo’n late diagnose om kunt gaan.

In het kort

  • Veel mensen weten hun autisme jarenlang te compenseren waardoor een diagnose lang uitblijft.
  • Vrouwen worden vaak later gediagnosticeerd dan mannen.
  • Een diagnose op latere leeftijd kan voor opluchting en erkenning zorgen, maar ook voor rouw en desillusie.
  • Jouw autisme accepteren en ermee leren leven is het belangrijkst.

Waarom zo laat?

Er zijn verschillende redenen waarom iemand pas op latere leeftijd een diagnose krijgt. Misschien was het eerder niet nodig omdat er geen grote problemen in het dagelijks leven waren? Een late diagnose komt ook vaker voor bij mensen met een hoge intelligentie. Gedacht wordt dat zij lange tijd hun autisme weten te compenseren en camoufleren, totdat het op een gegeven moment toch niet meer gaat.

Ook vrouwen worden vaker laat gediagnosticeerd. Autisme ziet er bij hun vaak anders uit dan de ‘traditionele’ opvattingen over wat autisme is. Bovendien krijgen mensen eerst vaak één of meer verkeerde diagnoses voordat aan autisme wordt gedacht. Dit geldt nog sterker bij vrouwen. De laatste jaren trekken de verhoudingen van diagnoses tussen mannen en vrouwen meer naar elkaar toe.

Diagnose nodig voor hulp

Een diagnose is vaak nodig om hulp en begeleiding te krijgen. Daarnaast kan een diagnose helpen om beter te begrijpen waar je tegenaan loopt en hoe je daarmee om kunt gaan. Lees meer over hoe een diagnosetraject in zijn werk gaat op onze website.

Informatie van naasten

Bij de diagnose is het belangrijk om informatie van mensen uit de omgeving te verzamelen, zoals van familieleden of vrienden die de persoon goed kennen. Als je eigen ouders niet meer leven, ontbreekt vaak betrouwbare informatie over je kindertijd. Maar wanneer er geen naastbetrokkene beschikbaar is, mag dit geen reden zijn om de diagnose niet te stellen als er verder aanwijzingen voor autisme zijn. Meer informatie hierover vind je bij het Trimbos Instituut.

Na de diagnose

Als je de diagnose autisme op latere leeftijd krijgt, heb je vaak al een heel leven met onbegrip achter de rug. Waarbij je, nu je op latere leeftijd bent, ook mogelijk eenzaamheid ervaart. De diagnose kan zorgen voor erkenning, opluchting en een gevoel van bevrijding. Maar ook van rouw, omdat je bepaalde denkbeelden en illusies moet laten gaan.

Tegelijkertijd bestaan er nog steeds vooroordelen over de diagnose autisme. Daardoor kun je te maken krijgen met onbegrip of discriminatie. Sommige mensen kiezen er daarom voor om hun diagnose niet met iedereen te delen.

Ook kun je (onbewust) last krijgen van schaamte of minder zelfvertrouwen door negatieve beeldvorming rond autisme als psychiatrische diagnose. Er is daarom ook een beweging om autisme positief te benoemen als natuurlijke variatie tussen mensen, als onderdeel van neurodiversiteit.

Heb je onlangs als volwassene een diagnose autisme gekregen en vraag je je af wat nu te doen? Lees dan de brochure Een diagnose…. en dan?

Praktische tips

·        Doe kennis op over autisme

Bijvoorbeeld via psycho-educatie of cognitieve gedragstherapie, of via de NIPA-module Zelfinzicht bij autisme, kun je meer kennis opdoen over wat autisme is en wat autisme voor jou betekent.

·        Leer jouw autisme te accepteren en ermee te leven

Er is geen trucje om te bepalen wat door jouw autisme komt en wat door jouw persoonlijkheid. Dat is vaak een lang proces, waarbij je je jouw autisme leert herkennen.

·        Probeer lastige situaties tijdig te herkennen

Want dan kun je misschien strategieën bedenken hoe hiermee om te gaan en daarmee negatieve gevoelens vermijden.

Gespecialiseerde instellingen voor ouderen

Volgens het Trimbos Instituut zijn er in Nederland enkele instellingen met specifieke deskundigheid op het gebied van autisme bij ouderen. Door klinische ervaring en wetenschappelijk onderzoek bouwen zij kennis en ervaring op over autisme bij ouderen. Ook bieden enkele instellingen consultaties en second opinions aan op het gebied van ouderen en autisme.

Het gaat hierbij om de volgende instellingen en onderzoekers:

  • GGZ Breburg, PersonaCura, hoogspecialistisch centrum voor ouderenpsychiatrie (Rosalien Wilting, Arjan Videler en Karin Delescen)
  • GGZ Mondriaan, Topklinisch centrum voor ouderen met persoonlijkheidsstoornissen (Sylvia Heijnen-Kohl en Bas van Alphen)
  • Leo Kannerhuis Amsterdam (Hilde Geurts)

Aan dit artikel werkte(n) mee

  • Hilde Geurts, hoogleraar klinische neuropsychologie en senior onderzoeker Leo Kannerhuis, specialisatie ouderen met autisme.
  • Maria Hibma, beleidsmedewerker NVA.

Je kunt ons altijd bellen of mailen

Twijfel je over wat je moet doen? Of weet je niet waar je moet beginnen? Dan kun je ons altijd bellen of mailen.

Cookies op deze website

Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.

Cookie instellingen

Strikt noodzakelijk 7 cookies

Je ontvangt strikt noodzakelijke cookies, omdat ze nodig zijn voor het juist functioneren van deze website. Deze cookies kun je niet uitschakelen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Voorkeuren 0 cookies

Deze website slaat jouw voorkeuren op zodat deze bij een volgend bezoek kunnen worden toegepast.

Geen cookies gevonden

Analyse 3 cookies

Deze website analyseert het gebruik ervan, zodat we functionaliteit daarop kunnen aanpassen en verbeteren. De gegevens zijn anoniem.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Tracking 1 cookies

Deze website analyseert je bezoek om de inhoud beter op jouw behoeften af te stemmen.
Naam Leverancier Omschrijving Bewaartijd

Extern 0 cookies

Deze website maakt gebruik van externe functionaliteit, zoals Social Media deelmogelijkheden.

Geen cookies gevonden