Het Netwerk Innovatie en Productontwikkeling Autisme (NIPA) lanceerde in 2025 Zelfinzicht bij autisme, dé nieuwe module in Nederland die psycho-educatie vervangt. In deze innovatieve module speelt ervaringskennis een centrale rol.
De behoefte aan een nieuwe benadering voor psycho-educatie bij autisme is groot, zowel bij cliënten als bij zorgverleners (zoals behandelaren en begeleiders), ziet het NIPA. Op veel plekken wordt nog gebruikgemaakt van materialen en methoden die, vaak onbedoeld, bijdragen aan (zelf)stigma en afhankelijkheid. Een benadering die vaak de nadruk legt op beperkingen en klachten.
Met de NIPA-module ‘Zelfinzicht bij autisme’ is hierin verandering gebracht. Bij de module is gebruikgemaakt van collectieve ervaringskennis in combinatie met wetenschappelijke en professionele inzichten. Vanwege deze nieuwe benadering is bewust afstand genomen van de term ‘psycho-educatie’.
De term psycho-educatie suggereert een top-downkennisoverdracht, waarbij hulpverleners weten hoe het precies zit. Deze nieuwe benadering gaat meer uit van samen onderzoeken. Deelnemers krijgen volop ruimte om hun eigen ervaringen met autisme te ontdekken en verder te onderzoeken.
Een andere verandering ten opzichte van eerdere autisme psycho-educatie is dat genuanceerd wordt gekeken naar wat we eigenlijk weten over autisme. Daarbij komen recente theorieën en modellen aan bod.
Ook wordt aandacht besteed aan thema’s zoals het autonome zenuwstelsel, prikkelverwerking, copingvaardigheden, balans in het leven en acceptatie. Verder wordt de rol van het sociale netwerk belicht. Dit alles met als doel mensen met autisme te ondersteunen bij zelfmanagement.
De module is ontworpen als een groepscursus van 8 of 9 bijeenkomsten. Deelnemers krijgen een werkboek waarin zij alle informatie lezen en opdrachten maken. Daarnaast komt er een trainershandleiding beschikbaar.
Het werkboek en de trainershandleiding zijn te bestellen via het NIPA.
Naast Zelfinzicht bij autisme heeft het NIPA ook de Handreiking Zelfmanagement bij Autisme ontwikkeld. Dit boek is bedoeld voor volwassenen met (een vermoeden van) autisme die meer willen weten over autisme en zichzelf, en daarbij stappen willen zetten in hun eigen ontwikkeling. De handreiking bevat een selectie van boeken, blogs, hulpmiddelen, organisaties en YouTube-kanalen waar de lezer zelf mee aan de slag kan. Hulpverlenende organisaties zijn niet opgenomen.
De suggesties voor hulpmiddelen zijn aangeleverd door mensen met autisme en door zorgverleners die werken met cliënten met autisme. De selectie is gemaakt door mensen met autisme en (ervaringsdeskundige) professionals. De selectie is een subjectieve en onvolledige greep uit het grote aanbod dat (online) te vinden is. Het doel van deze selectie is om een antwoord te geven op de vraag: ‘Waar te beginnen?’
Het NIPA is een landelijk netwerk van (ervaringsdeskundige) autismeprofessionals, werkzaam bij ggz-organisaties. Het NIPA maakt (kennis)producten voor de behandeling en begeleiding van mensen met autisme. NIPA ontwikkelt deze producten samen met de professionals die ermee zullen werken, én met mensen met autisme zelf. Het NIPA maakt als lerend netwerk onderdeel uit van Kenniscentrum Phrenos.
Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.
