Over mensen met autisme bestaan veel vooroordelen en hardnekkige misverstanden. In onze serie ‘Fabels over autisme’ vertellen we je hoe het écht zit. In dit artikel gaan we in op het idee dat alleen of vooral mannen autistisch zouden kunnen zijn.
Diagnoses bij vrouwen lastiger te stellen
Vroeger dacht men dat autisme 4 tot 10 keer vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen. Nu weten we dat het waarschijnlijk eerder 2 tot 3 keer zo vaak is. Het is echter mogelijk dat de verhouding in werkelijkheid (nog) meer gelijkligt, omdat volgens verschillende wetenschappers de diagnose autisme bij vrouwen vaak lastiger te stellen is. Uit dit wetenschappelijke onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat er bij vrouwen met autisme meer symptomen en problemen aan de oppervlakte moeten komen, voordat de diagnose wordt gesteld.
Ook wordt er bij vrouwen vaker gedacht aan andere diagnoses, bijvoorbeeld een persoonlijkheidsstoornis. Veel aandacht is er op dit moment in de wetenschap voor het zogeheten ‘camoufleren’ door vrouwen van hun autismekenmerken. Zij zijn hier mogelijk zo bedreven in, dat hun autisme minder goed wordt opgemerkt. Vaak is er bij vrouwen met autisme eerst sprake van een ernstige psychologische crisis voordat zij de (juiste) diagnose krijgen.
Mensen met autisme, of ze nu een man of een vrouw zijn, zouden een extreem mannelijk brein hebben. Deze theorie van het extreme mannelijke brein, is afkomstig van de Britse psycholoog Simon Baron-Cohen dat hij publiceerde in een wetenschappelijk artikel in 2002. Zijn theorie is gebaseerd op de veronderstelde, fundamentele verschillen tussen man en vrouw. Hierbij stelt hij dat - gemiddeld genomen - mannen een sterke neiging hebben tot systematisch denken en doen en vrouwen meer gericht zijn op het lezen van emoties van de ander. Omdat mensen met autisme gemiddeld genomen een zeer goed ontwikkeld systematisch denk- en handelingsvermogen hebben, bevinden zij zich aan het uiteinde van het typische mannelijke profiel, aldus Baron-Cohen en hebben zij een extreem mannelijk brein.
De theorie van Baron-Cohen is - ondanks de naamswijziging in 2009 naar ‘empathiseren-systematiseren theorie’ - tot op heden controversieel. Veel gehoorde kritiek is dat er in zijn onderzoeken te kleine testgroepen gebruikt zijn en dat zijn onderzoeken niet onafhankelijk herhaald zijn. Daarnaast wordt gezegd dat de overeenkomsten tussen de hersenen van vrouwen en mannen veel groter zijn dan de verschillen. Dit wordt ook ondersteund door dit wetenschappelijke onderzoek uit 2015. Uit dat onderzoek blijkt dat er niet zoiets bestaat als een vrouwelijk of mannelijk brein, maar dat elk brein een mozaïek is van kenmerken die in meer of mindere mate vrouwelijk of mannelijk zijn.
Ook zorgt de theorie van Baron-Cohen helaas voor de misvatting dat vrouwen met autisme denken zoals mannen. Veelzeggend is de volgende opmerking van een vrouw met autisme (door klinisch psycholoog en onderzoeker Annelies Spek geciteerd in haar webinar voor het online NVA Autisme Congres 2020, vrij vertaald): ‘De enige manier waarop ik, een autistische vrouw, ooit een mannelijk brein zal hebben, is wanneer ik er één steel en deze in een pot in mijn slaapkamer bewaar. Maar ik heb de autoriteiten beloofd dat ik dat niet meer zal doen.’
Het extreme mannelijke brein hangt samen met een verhoogd testosterongehalte, zo stelt de Britse psycholoog Baron-Cohen. Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt echter dat het testosterongehalte van mannen met autisme niet hoger is dan dat van mannen zonder autisme. Bij een deel van de vrouwen met autisme (dus niet bij allemaal) is wel een verhoogd testosterongehalte gemeten, maar dit moet worden gezien als iets bijkomends en kan niet worden aangemerkt als ‘horend bij autisme’.
Twijfel je over wat je moet doen? Of weet je niet waar je moet beginnen? Dan kun je ons altijd bellen of mailen.
Deze website maakt gebruik van cookies om goed te functioneren. Als je wilt aanpassen welke cookies we mogen gebruiken, kan je jouw cookie-instellingen wijzigen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacyverklaring.
